Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
ĐẶT VẤN ĐỀ
Bác Hồ đã từng nói:
Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người
Lời dạy của Bác quả là đáng quý. Lời dạy ấy đã, đang và sẽ là kim chỉ nam cho
chúng ta và những thế hệ sau tiếp tục thực hiện. Thật vậy, để giáo dục một con người
không phải chỉ một sớm một chiều mà là cả một thời gian dài. Giáo dục một người
không phải chỉ cung cấp cho họ có kiến thức mà còn giúp họ tự trang bò kiến thức cho
mình, có được cái nhìn bao quát về cuộc sống để họ có thể tự tin, chủ động hoà nhòp
vào cuộc sống đang ngày càng phát triển.
Đã có một thời gian dài học trò chúng ta đến trường chỉ là để được nhồi nhét
những kiến thức của các môn học vào đầu. Các em tiếp nhận kiến thức đó như một
hình thức học vẹt để có cái “trả nợ” cho thầy cô mà không hiểu được nguyên nhân,
bản chất như thế nào, tại sao lại như vậy. Đến lớp, hình ảnh thường thấy nhất là thầy
đọc, trò chép. Tất cả diễn ra như một cỗ máy chạy đều đặn từ ngày này sang ngày
khác và cũng đến một ngày cỗ máy ấy mỏi mệt. Các em sẽ thấy nhàm chán với lượng
kiến thức được nhồi nhét mỗi ngày và sẽ trở nên quá tải. Còn thầy cô giáo cũng không
còn sự hứng khởi, sáng tạo trong giảng dạy.
Đã đến lúc chúng ta có cái nhìn mới về giáo dục. Chúng ta không phải là ngøi
đi tìm và đưa kiến thức cho các em vì như thế các em sẽ trở nên thụ động, chây ì mà
các em sẽ là người tự tìm, tự chiếm lónh kiến thức cho mình dưới sự hỗ trợ, giúp đỡ,
Trang 1
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
dẫn dắt của người thầy – người mẹ thứ hai của các em. Chúng ta – những người thầy,
người cô phải làm sao để giúp học sinh cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một
niềm vui”, giúp các em có hứng thú trong học tập, trong việc tìm hiểu thế giới xung
quanh các em.
Tuy nhiên việc giúp các em chủ động, tích cực trong học tập không đơn giản như
chúng ta nghó. Đây quả là một công việc đòi hỏi rất nhiều công sức và tâm huyết ở
người thầy. Người giáo viên phải có tấm lòng yêu nghề, yêu trẻ, phải đặt mình vào vò
trí của đứa trẻ xem trẻ nghó gì, có nhu cầu gì để từ đó có những phương pháp, hình thức
tổ chức hoạt động cho phù hợp, sinh động, lôi cuốn các em tham gia tìm hiểu bài học.
Ngày nay, dạy học là lấy học sinh làm trung tâm. Vậy ngừơi thầy ở đâu? Người
thầy là người đi bên cạnh để đònh hướng, hướng dẫn, gợi mở cho các em. Để thực hiện
được điều đó, người giáo viên hãy làm đúng như một ngôn từ đã được ban tặng –
“người mẹ hiền thứ hai”. Người thầy hãy là người gần gũi, thân thiết, là người bạn để
hiểu được nhu cầu của trẻ; là người “mẹ” để có đủ tình yêu, trách nhiệm giúp trẻ bản
lónh, tự tin bước vào cuộc sống. Và để làm gương, người thầy cũng cần chủ động, sáng
tạo, tích cực đổi mới trong công tác giảng dạy để truyền đến các em ngọn lửa nhiệt
tình, sự thích thú trong học tập.
Trong bài viết này, tôi xin được đề cập đến một số kinh nghiệm, giải pháp để
giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động và sáng tạo trong học tập.
Trang 2
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
NỘI DUNG CHÍNH
I. NGUYÊN NHÂN - THỰC TRẠNG
Tình trạng học sinh học thụ động, nhồi nhét đã diễn ra một thời gian dài khi chưa
đổi mới giáo dục. Giai đoạn đó, chúng ta vẫn còn sử dụng những phương pháp truyền
thống, cách giáo dục một chiều tức là giáo viên cung cấp, truyền thụ kiến thức cho học
sinh và học sinh tiếp nhận kiến thức đó. Lớp học im phăng phắc vì thầy giảng, trò lắng
nghe và ghi chép. Kiến thức các em đïc tiếp thu cũng chỉ gói gọn trong bài học mà
không được mở rộng ra cuộc sống xung quanh. Những gì các em tiếp thu chỉ là kiến
thức, còn mặt kó năng các em lại bò thiếu hụt. Đây là một yếu tố quan trọng để các em
hoà nhập vào cuộc sống sau này. Nói như vậy không có nghóa là chúng ta phủ nhận
hoàn toàn những phương pháp truyền thống nhưng cũng thấy được mặt hạn chế của
những phương pháp cũ đó là chưa phát huy được tính tích cực và sự hứng thú trong học
tập của các em học sinh.
Và tình hình của lớp tôi cũng vậy. Trong năm học này, khi tôi nhận lớp, các
đồng nghiệp bảo với tôi lớp này có nhiều em hiếu động nhưng cũng không ít em thụ
động. Quả thật như vậy. Học sinh lớp tôi được kết hợp và lấy từ hai lớp ba năm trước.
Trong đó có một số em tích cực, tham gia vào các hoạt động học tập rất tốt. Tuy nhiên
có một số em lại rất hiếu động, hay quậy phá trong lớp. Bên cạnh đó có nhiều em rất
ngoan, ngoan đến nỗi nhút nhát, thụ động, ít tham gia các hoạt động của lớp, không
dám chia sẻ, trình bày ý kiến cá nhân của mình trước mọi người. Trong tổng số 39 học
sinh thì có 3 học sinh học chậm và xếp loại học sinh trung bình ở năm học trước.
Đặc điểm của một số em trong lớp
Hay nói chuyện trong giờ học
Trang 3
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
Hay làm việc riêng
Lơ là, không tập trung nghe cô giảng bài
Nhiều em thụ động, không dám giơ tay phát biểu xây dựng bài. Khi được cô
giáo mời đọc bài hay phát biểu thì nói lí nhí trong miệng, không biết trình bày như thế
nào cho đúng.
Ít trao đổi, chia sẻ, trình bày ý kiến cá nhân và phản hồi lại ý kiến của bạn.
Lười học, ít chuẩn bò bài, xem bài trước khi đến lớp.
Hiện nay, chúng ta đang chú trọng đổi mới giáo dục. Vấn đề giúp học sinh học
tập tích cực, chủ động đang được phát huy. Tuy nhiên vẫn còn một số giáo viên vẫn
còn lúng túng trước việc làm thế nào để các em chủ động hơn trong học tập vì nhiều
yếu tố. Một số giáo viên do lớn tuổi nên việc làm thế nào để tổ chức lớp học vui tươi,
sinh động khiến họ gặp lúng túng. Bên cạnh đó cũng có thể họ đã quen với cách dạy
truyền thống nên việc thay đổi phương pháp mới cũng gây nên một số khó khăn nhất
đònh. Một số giáo viên vì một lí do nào đó mà việc chuẩn bò cho một hoạt động học
trên lớp có phần chưa được chu đáo lắm. Có giáo viên đến lớp lại mang một tâm trạng
không tốt sẽ gây ảnh hưởng đến không khí lớp học. Chính những điều này tác động
đến các em, làm các em cảm thấy không thoải mái, bò ức chế trong các hoạt động học
của mình, từ đó tính sáng tạo, tích cực của các em bò giảm dần.
Xã hội đang ngày càng phát triển, nếu các em chỉ
được cung cấp kiến thức theo một chiều mà không có sự
rèn luyện kó năng thì khi bước ra xã hội, các em sẽ bò hụt
chân, không theo kòp với sự phát triển nhanh chóng của xã
Trang 4
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
hội. Trong quá trình đổi mới giáo dục, chúng ta cần đảm bảo học sinh được chủ động
lónh hội kiến thức, có kó năng và thái độ đúng chuẩn.
Với tình hình của lớp như thế, tôi thiết nghó mình cần đổi mới, cần tạo ra một
không khí lớp học thân thiện để các em cùng hòa đồng, hỗ trợ nhau học tập và hãy đặt
học sinh của mình vào trạng thái “căng thẳng tích cực” để các em được làm việc, động
não, suy nghó liên tục. Có như thế các em mới thể hiện được hết khả năng sáng tạo và
năng lực học tập của mình.
II. BIỆP PHÁP
Để khắc phục tình trạng học sinh tiếp thu kiến thức một cách thụ động, ngành
Giáo dục trong những năm gần đây đã có rất nhiều sự thay đổi. Sự thay đổi đó thể hiện
ở nhiều mặt như thay đổi về chương trình giáo dục tiểu học, thay đổi về phương pháp
và hình thức tổ chức, nâng cao chuẩn của giáo viên. Sách giáo khoa đã thay đổi cả về
hình thức và nội dung học tập cho phù hợp với các em.
Tuy nhiên, để giúp học sinh phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học
tập, người có vai trò quan trọng chính là người giáo viên đứng lớp. Đối với cấp tiểu
học, mỗi ngày học sinh đến trường là mỗi ngày học sinh được gặp thầy cô giáo của
mình. Có bao giờ các bạn tự hỏi: có khi nào học sinh cảm thấy nhàm chán chính thầy
cô của chúng không? Có thể lắm chứ nếu như mỗi ngày học sinh của chúng ta đều
được nhìn, được nghe thấy một việc quen thuộc, một câu lệnh quen thuộc và làm
những việc quen thuộc. Như vậy, muốn học sinh của chúng ta hứng thú, tích cực thì
người giáo viên cũng phải luôn sáng tạo, đổi mới trong những giờ lên lớp. Bên cạnh
đó, người giáo viên hãy là người bạn lớn của học sinh để tạo được sợi dây tình cảm
bền chặt với trẻ, mang đến cho các em sự tin cậy, gần gũi. Dưới đây tôi xin trình bày
Trang 5
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
một số giải pháp giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong
học tập.
1. Tìm hiểu về tâm lí, nhu cầu của trẻ
Để tạo được sự sáng tạo, chủ động, tích cực
nơi trẻ thì trước hết chúng ta cần phải hiểu trẻ, xem
trẻ suy nghó gì, mong muốn gì. Ngay ngày đầu, tôi đã
gặp giáo viên của hai lớp ba cũ để trao đổi tình hình,
đặc điểm của một số em trong lớp để tìm hiểu xem
bản tính của các em năm học trước như thế nào, các
em hiếu động kiểu nào, thụ động ra sao. Hãy tập quan
sát trẻ trong giờ học, chúng ta sẽ thấy tất cả hiện lên
trong từng ánh mắt, hoạt động của trẻ. Trẻ thích thú?
Trẻ chán? Trẻ mệt mỏi? Trẻ đang tò mò muốn xem
cô (thầy) của chúng đang chuẩn bò làm gì? Trẻ ở lứa tuổi tiểu học rất khác với người
lớn chúng ta. Chúng không thể ngồi yên một chỗ suốt nhiều giờ liền và chỉ làm một
việc lặp đi lặp lại. Điều đó dễ gây nên sự nhàm chán nơi trẻ. Lứa tuổi học sinh tiểu
học là lứa tuổi vẫn còn rất hiếu động. Chúng thích được chạy nhảy, thích được trò
chuyện, thích được làm một việc gì đó chứ không phải là ngồi yên một chỗ. Như vậy
có thể thấy là trẻ thích được hoạt động. Vậy tại sao chúng ta không tạo nên sự ham
thích nơi trẻ, sự khám phá nơi trẻ bằng việc tự tin giao quyền chủ động cho các em, tạo
cho các em những hoạt động mà ở đó các em được tham gia, được khám phá. Thật thú
vò biết bao khi tự mình phát hiện, tìm tòi ra một điều gì mà mình chưa biết. Trong giờ
học, tôi thường xuyên đặt ra những tình huống có vấn đề, tổ chức cho các em thảo
luận, hợp tác, chia sẻ để tìm hiểu vấn đề ấy. Có những vấn đề các em tự khám phá
được và tôi cảm nhận được niềm vui, sự tự hào trong đôi mắt các em. Có những vấn đề
Trang 6
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
khó các em cần có sự hướng dẫn và gợi mở của giáo viên nhưng khi tìm được kết quả,
tôi vẫn nhận thấy sự thích thú ở các em khi các em được tự mình hoạt động để tìm
kiếm tri thức.
2. Hãy biết lắng nghe học sinh
Ngày còn bé, khi còn học tiểu học, tôi rất ngại khi phải đứng trước mặt thầy cô
của mình. Tôi ít giơ tay phát biểu vì sợ nếu nói sai thì cô sẽ la mắng, sẽ trách phạt
mình. Dần dần tôi thu mình vào vỏ ốc mặc cảm, thụ động. Nhưng cô giáo lớp 4 đã làm
thay đổi tôi. Cô là người nhẹ nhàng, thân thiện. Vào lớp cô hay trò chuyện với chúng
tôi, hỏi thăm học trò của mình. Và khi chúng tôi nói cô đều tỏ thái độ muốn nghe. Tôi
dần trở nên tự tin hơn. Tôi đã mạnh dạn phát biểu nhiều hơn trước. Và bây giờ, tôi
cũng đang cố gắng thực hiện điều đó với học sinh của mình. Trước các em, tôi luôn tỏ
thái độ muốn lắng nghe những điều các em muốn trình bày. Nếu được bày tỏ điều
mình suy nghó và có người lắng nghe mình, các em sẽ dần mạnh dạn hơn, hăng hái thể
hiện bản thân mình, chủ động hơn trong việc học tập. Hãy để các em được trình bày,
được thể hiện bản thân mình, điều đó sẽ giúp các em phát triển kó năng giao tiếp của
mình trong cuộc sống, mang lại cho các em sự chủ động, tự tin trong mọi việc.
3. Làm người bạn lớn của trẻ
Chúng ta cứ nghó nhiệm vụ của chúng ta khi đến lớp là giảng dạy, truyền đạt
đến các em tất cả những kiến thức kó năng cần thiết; là tạo dựng một lớp học nề nếp,
trật tự. Thế thôi vẫn chưa đủ. Chúng ta cũng cần phải hiểu, ngoài việc học, khi đến lớp
trẻ cũng cần được giao tiếp, được chia sẻ những tâm tư tình cảm với bạn bè và đặc biệt
là với chính thầy cô giáo của chúng. Đứng trứơc học trò, người giáo viên thường tạo ra
một khoảng cách khiến học trò không dám gần gũi để bày tỏ tình cảm, chia sẻ những
tâm tư nguyện vọng với thầy cô của chúng. Với điệp khúc mệnh lệnh, học sinh của
chúng ta sẽ làm như một cái máy quen thuộc. Và khi không vừa ý với việc làm của học
Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
sinh như: không thuộc bài, chưa làm bài, làm mất vở, quên mang sách, quên mang đồ
dùng…….thì lập tức học sinh sẽ được nghe những câu la mắng, thậm chí phạt roi. Không
khí lớp học sẽ thật căng thẳng. Bản thân giáo viên chúng ta lúc ấy như thế nào? Chúng
ta còn hào hứng để dạy nữa không khi vừa la mắng học trò của mình. Và học sinh của
chúng ta, dù là các em không bò phạt, bò mắng thì các em có còn tâm trạng hứng khởi
để bắt đầu bài học hay không?
Những ngày đầu năm học, em K. Cường luôn quên ôn bài và quên mang đồ
dùng học tâp. Tôi rất bực bội khi em vi phạm nhiều lần như vậy. Những ngày đầu, tôi
có phạt em bằng roi, nhưng tình trạng này kéo dài thì tôi biết biện pháp của mình
không phù hợp. Tôi cố gắng tìm hiểu xem tại sao em lại như vậy. Nguyên nhân là gì?
Thông qua bạn bè, tôi biết hoàn cảnh gia đình em khó khăn, ba mẹ đi làm suốt ngày
nên không có thời gian quan tâm đến em. Trong giờ chơi, tôi chủ động trò chuyện với
em, nhẹ nhàng khuyên nhủ và động viên em cố gắng học tập. Tôi còn cố gắng sắp xếp
để gặp được phụ huynh của em để trao đổi về tình hình học tập của Cường. Cha mẹ em
cũng hứa sẽ quan tâm đến việc học của em nhiều hơn. Và sự cố gắng của tôi đã thành
công. Em càng ngày càng tiến bộ, đã tự giác học bài và chuẩn bò bài đầy đủ khi đến
lớp.
Chúng ta hãy nhẹ nhàng nhưng nghiêm khắc. Cố gắng làm sao để tạo được một
không khí thật vui, thật dễ chòu khi chúng ta và học sinh bước vào lớp. Hãy làm sao để
học sinh cảm nhận thấy mỗi ngày đến trường là mỗi ngày cảm nhận được niềm vui.
Giáo viên hãy là người quan tâm, chia sẻ với các em, lâu dần các em sẽ tin tưởng và
chia sẻ với chúng ta. Mối dây tình cảm sẽ gắn bó thân thiết hơn. Điều này rất thuận lợi
cho giáo viên và học sinh. Có thoải mái thì bất cứ ai mới có thể làm việc và học tập
một cách hào hứng và tích cực được.
Trang 8
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
4. Tạo môi trường học thân thiện với trẻ
Quan tâm, chia sẻ với học sinh sẽ càng ngày càng thắt chặt tình thầy trò. Nhưng
bên cạnh đó cũng cần tạo ra một môi trường học thân thiện với trẻ. Hãy để cho trẻ
được nhìn ngắm những sản phẩm do chính tay mình làm ra. Sau mỗi giờ học, đặc biệt
những môn có sản phẩm như Mó thuật, kó thuật tôi đều cho học sinh trưng bày sản
phẩm ở quanh lớp. Mỗi ngày các em đều được nhìn ngắm sản phẩm của mình và của
bạn nên học hỏi được những cái hay từ bạn. Bên cạnh đó, những em có sản phẩm tốt
đều cảm thấy rất vui nên càng thể hiện sự cố gắng ở những bài sau. Dưới lớp, tôi cũng
dành cho các em một góc sưu tầm. Tranh, ảnh, tư liệu sưu tầm cũng được các em đính
vào đó như một phương pháp học tập và trang trí lớp. Từ đó đã tạo cho các em động
lực và tích cực học tập.
Sản phẩm trang trí Góc sưu tầm
Ngoài ra, tôi còn phát động phong trào môi trường xanh và thực hiện việc trang
trí lớp học. Các em mang cây xanh để tạo mảng xanh cho lớp và chia tổ để chăm sóc,
tưới nước cho cây. Lớp học với không khí trong lành, xanh mát của những cây xanh
quanh lớp sẽ giúp cho học sinh vơi bớt những căng thẳng mệt mỏi. Hơn nữa, việc chăm
sóc tưới nước cho cây cũng rèn cho học sinh ý thức tự giác thực hiện, biết yêu quý môi
trường và yêu lao động. Tổ nào mang nhiều cây xanh và có sự chăm sóc tốt sẽ được
tặng bông hoa điểm thưởng. Do có sự thi đua nên càng em thực hiện việc này rất hào
hứng.
Trang 9
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
Trong một lớp học, không phải em nào cũng học khá giỏi như chúng ta mong
muốn. Bên cạnh những em học tốt cũng có những em học chậm. Giáo viên nên nhẹ
nhàng, hướng dẫn các em để các em có sự tự tin trong học tập. Ngoài ra giáo viên cần
có sự động viên, khen ngợi kòp thời khi thấy các em tiến bộ dù chỉ là một bước nhỏ.
Nếu chúng ta trách phạt thì sẽ tạo nên áp lực lớn ở các em. Càng ngày các em càng
thụ động và chui vào “ vỏ ốc” của mình, không dám thể hiện bản thân mình, không
còn sự chủ động và tích cực được nữa.
Tuy nhiên, đã có khen thưởng thì cũng có phạt. Nhưng phạt như thế nào để học
sinh nhận ra lỗi và dần sửa chữa được lỗi đó là điều quan trọng. Người giáo viên nên
biết sử dụng các biện pháp thay thế. Chúng tôi rất may mắn khi được tập huấn chương
trình này. Ở lớp, tôi hướng dẫn để học sinh tự đề ra nội quy của lớp mình. Tôi cho các
em tự thảo luận nêu ý kiến để xây dựng bảng nội quy lớp. Sau đó tôi lại cho các em tự
đề ra biện pháp xử lí theo sự đònh hướng của giáo viên. Các em rất hào hứng khi tự
mình đề ra nội quy riêng cho lớp mình. Từ hôm đó, các em đã ngoan và chăm hơn,
nhiều em ít quậy phá và đã biết chuẩn bò bài trước khi đến lớp. Có lẽ các em đã ý thức
được mình cần tuân thủ những nội quy do chính mình đề ra. Các em là người tự đưa ra
nội quy và cách xử lí thì các em sẽ là người cố gắng thực hiện các điều quy đònh đó.
Vào những giờ ra chơi, những khi rảnh rỗi tôi chủ
động hỏi chuyện các em, đặc biệt là những em nhút nhát
trong lớp, hỏi thăm về thầy cô cũ, về gia đình của các em.
Dần dần các em trở nên thân thiết hơn với cô giáo, thích trò
chuyện và mạnh dạn bày tỏ nhiều ý kiến hơn. Tôi còn
khuyến khích các em viết thư vào hộp thư “Những điều em muốn nói” để cuối tuần
vào giờ sinh hoạt tôi và các em lại trao đổi cho nhau nghe. Những tâm sự, mong muốn
Trang 10
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
của các em sẽ được truyền tải qua những cánh thư mà có thể là khi trình bày bằng lời
các em sẽ gặp một số khó khăn.
5. Khơi gợi tinh thần trách nhiệm ở học sinh
Bản thân mỗi học sinh cần luôn thể hiện được tinh thần trách nhiệm của mình
trong cuộc sống, trong học tập. Có như vậy, các em mới chủ động trong mọi việc. Có
nhiều em học sinh ngay từ bé đã được gia đình quá yêu thương, chiều chuộng nên dần
có tính ỷ lại, dựa dẫm. Để tránh tình trạng đó, ngay sau khi nhận được văn bản triển
khai tinh thần “Sống có trách nhiệm” đến các em học sinh, tôi cũng tiến hành thực
hiện ở lớp mình. Sau khi triển khai, tôi cho học sinh tự thảo luận, nêu lại những việc
làm thể hiện tinh thần trách nhiệm của người học sinh và gắn vào góc học tập của lớp.
Mỗi ngày đến lớp, khi nhìn thấy bảng “Tinh thần sống có trách nhiệm”, các em sẽ cảm
nhận được rõ hơn và có ý thức trong từng hành vi, cách ứng xử của mình. Và với tinh
thần trách nhiệm cao, các em sẽ tự chủ, linh động hơn trong học tập, luôn mong muốn
mình hoàn thành công việc ở mức tốt nhất.
6. Tạo điều kiện cho học sinh thể hiện kó năng cộng tác và giao tiếp
Hiện nay, trong các hoạt động học, người giáo viên luôn cố gắng tổ chức lớp
học, tổ chức các hoạt động học tập sao cho học sinh được làm việc để tự tìm kiếm tri
thức. Các hoạt động có thể là thảo luân, học nhóm, thi đua… Tuy nhiên, trong quá trình
thực hiện, có thể giáo viên chưa bao quát hết nên sẽ có những trường hợp có học sinh
được làm việc; có học sinh lại quá thụ động, không dám trình bày ý kiến; có học sinh
không muốn tham gia cùng các bạn. Ví dụ hai trường hợp điển hình ở lớp tôi: em Vũ
quá nhút nhát, không dám trình bày ý kiến với các bạn trong khi thảo luận; em Hiếu
lại không thích chia sẻ, đóng góp ý kiến với các bạn… Với những trường hợp này, tôi
Trang 11
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
đặc biệt lưu ý, tìm hiểu kó nguyên nhân để có cách giải quyết phù hợp. Đối với em Vũ,
vì quá nhút nhát, không dám bày tỏ ý kiến nên tôi thường xuyên trao đổi, động viện
em và có sự khen ngợi kòp thời khi biết em có một ý kiến hay nào đó. Dần dần em đã
tự tin và trao đổi với bạn trong nhóm nhiều thông tin hơn. Riêng trường hợp của em
Hiếu, tôi thường xuyên động viên em trình bày ý kiến và cho nhận xét về ý kiến của
bạn trong nhóm và cho em cảm nhận nếu có nhiều ý kiến của các bạn trong nhóm thì
việc giải quyết các vấn đề sẽ như thế nào? Từ đó, em tự thấy mình phải có trách
nhiệm trong học tập, dù chỉ là việc đóng góp ý kiến, trao đổi, chia sẻ với bạn bè.
Người giáo viên cần làm sao để tất cả các em thấy được quyền và trách nhiệm
của mình trong mỗi hoạt động học tập đó. Người giáo viên cần nhẹ nhàng, khơi gợi để
các em tự tin trình bày ý kiến, thể hiện quan điểm của mình và có ý kiến phản hồi tích
cực với bạn mình, từ đó sẽ nâng cao được kó năng giao tiếp nơi các em. Đây là một kó
năng rất quan trọng để sau này các em dễ dàng hòa nhập vào xã hội. Việc làm này đòi
hỏi nhiều thời gian và sự khéo léo của người thầy để mang lại sự tự tin trong học tập
cho các em.
7. Chủ động, sáng tạo trong việc lập kế hoạch dạy học
Mỗi ngày đến lớp người giáo viên đều chuẩn bò cho mình một kế hoạch bài học
đầy đủ. Với sự chuẩn bò chu đáo, chúng ta sẽ là người chủ động dẫn dắt các em trong
từng hoạt động. Trong năm học này, theo sự chỉ đạo của BGD và ĐT, tôi đã tiến hành
đổi mới trong việc lập kế họach dạy học cho lớp. Vào đầu năm học, tôi tiến hành nắm
tình hình học tập của học sinh để có thể lên kế họach dạy học cho phù hợp với tình
hình thực tế của lớp. Khi soạn giáo án tôi thực hiện ngắn gọn nhưng trong đó thể hiện
rõ từng hoạt động với các hình thức tổ chức như thế nào. Bên cạnh đó, tôi còn chú ý
đến việc dạy phân hóa theo từng đối tượng học sinh. Tuy việc làm này mới ở bước đầu,
Trang 12
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
còn gặp nhiều khó khăn nhưng cũng đã mang lại nhiều hiệu quả tích cực trong quá
trình giảng dạy và học tập của các em. Hãy để ý xem trong từng hoạt động chúng ta
thực hiện như vậy thì đã phát huy được tính tích cực của học sinh chưa. Nếu chưa thì ta
hãy cố gắng đầu tư thêm để tổ chức được một hoạt động để học sinh được tự mình
tham gia theo đúng nghóa của nó. Nếu người giáo viên chủ động, sáng tạo trong việc tổ
chức hoạt động thì sẽ giúp cho học sinh chúng ta chủ động, tích cực khi tham gia hoạt
động học tập đó.
8. Kết hợp sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy
Chúng ta đã quá quen thuộc với cách dạy
truyền thống đó là thầy và trò gắn liền với bảng
đen và phấn trắng. Nhưng nếu thay bảng đen
bằng màn hình, thay dòng chữ và tranh ảnh cứng
nhắc bằng những hình ảnh, những đoạn phim
ngắn sinh động, phong phú kết hợp với âm thanh
vui nhộn thì học sinh của chúng ta sẽ thích thú
và bò lôi cuốn đến từng nào? Học sinh tiểu học dễ nhớ nhưng mau quên. Những bài học
có điều gì mới lạ sẽ ghi sâu vào tâm trí của các em hơn. Dẫu biết rằng để thực hiện
một bài giáo án điện tử không phải là dễ dàng. Chúng ta phải bỏ ra rất nhiều công sức
để tìm kiếm tư liệu. Bên cạnh đó có một số thầy cô bò hạn chế về khả năng sử dụng
máy vi tính. Tuy nhiên, nếu có điều kiện để thực hiện một bài học bằng giáo án điện
tử, tôi tin chắc học sinh của chúng ta sẽ rất thích thú, say mê. Tuỳ vào điều kiện chúng
ta có thể thực hiện được nhiều hay chỉ có một giáo án điện tử. Nhưng chỉ cần có một
chút thay đổi sáng tạo trong bài học là học sinh của chúng ta sẽ tích cực hơn trong học
tập.
Trang 13
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
Để thực hiện một kế hoạch giảng dạy có ứng dụng công nghệ thông tin, người
giáo viên cần lưu ý:
Lựa chọn bài phù hợp để thực hiện giáo án điện tử.
Không phải bài học nào khi ứng dụng công nghệ thông tin cũng mang lại hiệu quả
cao. Chúng ta phải biết chọn lọc, xem bài nào có nội dung phù hợp, nếu ứng dụng công
nghệ thông tin sẽ tác động tích cực học sinh đến đâu. Trong năm học này, tôi cũng đã
thiết kế được một số bài học có ứng dụng công nghệ thông tin như: Thành phố Huế,
Đồng bằng Nam Bộ, Người dân ở Đồng bằng Nam Bộ, Thành phố Đà Nẵng, Đồng
bằng Bắc Bộ, Động vật ăn gì để sống, Kinh thành Huế… Với những bài học này, tôi
nhận thấy nếu có ứng dụng công nghệ thông tin thì sẽ giúp học sinh học tập tích cực,
chủ động và đặc biệt được mở rộng nhiều kiến thức mà SGK chưa cung cấp.
Giáo viên cần tìm kiếm thông tin ở nhiều nguồn (hình ảnh, đoạn phim,…) để bài
dạy của mình thêm phong phú. Sử dụng các phần mềm hỗ trợ để bài học thêm sinh
động, hấp dẫn.
Không nên sử dụng nhiều hình ảnh động nhiều màu sắc rực rỡ hoặc âm thanh
quá lớn gây khó chòu, mất sự tập trung của học sinh.
Một số trang web hữu ích giúp giáo viên truy cập tìm kiếm thông tin phục vụ
bài giảng:
www.google.com (tìm kiếm thông tin)
http://www.video.google.com (tìm kiếm phim)
www.ohme-ohmy.com/print_selection.php (hình nền templates)
http://alofun.vietnamnet.vn/vn/animation (hình động)
www.honoluluzoo.org (trang web về các loài thú)
www.seawold.org/animal-info/sound-library (thư viện âm thanh các loài
động vật)
www.suutap.com/bando/default.asp (bản đồ hành chính Việt Nam)
Trang 14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét