quá trình đi t trên xung dòng lng s mang theo mt lng hi nht đnh vì vy
khi thit k tháp phi la chn chiu cao vách chy chuyn sao cho đm bo có
th thu hi lng hi b kéo theo
Nh vy, đi vi tháp đa có ng chy chuyn thì ng chy chuyn có chc nng
hng dòng lng đi t trên xung và tách hi ra khi dòng lng trc khi
đi vào đa phía
di.
I.2.2 Ch đ hot đng thu lc ca đa, vùng hot đng:
- Tính cht quan trng đu tiên nh hng đn ch đ hot đng ca đa là s tách
hai pha lng và hi sau khi đi qua vùng hot đng ca đa. Nu nh s tách pha hi ra
khi pha lng kém hoc s kéo theo ca pha lng trong pha hi s hình thành nên s hi
l
u không mong mun ca các pha, điu này s làm gim hiu qu hot đng ca đa.
+ Trong trng hp pha lng, đ tách pha hi ra khi pha lng sau khi đi qua đa
ch cn đn gin tng thi gian lu ca lng trong ng chy chuyn.
+ i vi pha hi thì phc tp hn. Nu nh kích thc ca ct chng ct ln,
ho
c vn tc ca pha hi bé, thì s tip xúc ca hai pha rt bé, dn đn s chuyn pha xy
ra mc đ có gii hn. Trong trng hp vn tc ca pha hi ln, xu hng kéo theo
pha lng ca pha hi rt ln, trong trng hp này tng khong cách gia hai đa s giúp
cho pha lng tách khi pha hi.
- Tính cht quan trng th hai: S cân bng thy đng l
c to ra trên đa. Các pha
lu thông trong ct đu kéo theo s tt áp, và s tt áp này phi đt cân bng đ đm bo
s lu thông ca pha hi qua các đa.
Dòng hi đi qua đa và lp lng s to nên mt s tt áp (h
p
), s tt áp này ph
thuc vào lu lng ca các dòng lu th, đc trng vt lý ca hai pha, và các đc trng
hình hc ca đa. S tt áp này bng vi tng tr lc hình thành khi pha hi đi qua các l
trên đa (l li, l van, ng hi ca chóp…) và chiu cao cht lng trên đa (h
cl
). Chiu
cao ca lp cht lng trên đa bng tng chiu cao ca tm chn (h) và chiu cao ca cht
lng chy tràn trên đa (h
od
).
Dòng lng trên đa ph thuc vào vách chy chuyn nhng đng thi cng ph
thuc vào tr lc hình thành do các vt cn (van, chóp …), tr lc ca pha hi. Nhng
nguyên nhân này gây ra mt gradient ca lng ni cht lng vào đa và cui đa.
Chiu cao thc ca lp cht lng trong ng chy chuyn (H
d
) s nh hng đn
chiu cao ca lp cht lng trên đa, chênh lch áp sut gia hai đa cng nh s tt áp do
h thng tip liu trên đa (h
s
). Thông thng chiu cao ca lp cht lng trong ng chy
chuyn cao hn so vi tính toán do hn hp đi vào ng chy chuyn là hn hp lng –
hi. Tng chiu cao ca hn hp lng hi trong ng chy chuyn s ln hn do h s
thoát hi trung bình , và bng H
d
/. Khi tháp chng ct hot đng bình thng thì h s
này gn bng 0,6. Chính vì vy chiu cao ca cht lng trong ng chy chuyn không
đc vt quá 50% ca chiu cao ng chy chuyn.
Nhng nhn xét trên cho thy mi quan h gia các thành phn cu to ca đa,
chng hn khi tng lu lng ca pha lng s gây nên lng lng lu gi nhi
u hn. Kt
qu là s tng đng thi tr lc pha hi cng nh lng lng trong ng chy chuyn, dn
đn ng chy chuyn có th chy tràn, ct chng ct s b ngp đy cht lng và hiu qu
ca quá trình phân tách s gim.
S tt áp ca pha hi đc biu din nh sau:
Hình 4 : Cân bng thy đng lc hc trên đa
Tóm li, đ cho đa hot đng bình thng, hai thông s cn phi đc kim soát :
vn tc pha hi và lu lng pha lng hay mt cách chính xác hn là lu lng trên mt
đn v chiu dài ca vách chy chuyn. La chn không chính xác các đi lng này có
th gây nên các s c v thy lc và làm gim hiu sut ca tháp.
I.2.3 Các hin tng bt thng xy ra trong tháp:
• Hin tng sc tháp (flooding - engorgerment): hin tng này xy ra do pha hi
hoc pha lng.
Ü Soufflage flooding: Xy ra khi lng hi ln hn lng lng, khi đã có
hin tng sng mù phân tán trên vùng ti
p xúc nh hng phía trên vùng
chuyn khi. ng thi có hin tng to bt trên đa và các ht lng có
kích thc bé s b lôi lên đa phía trên.
Ü Jet footding: Xy ra do s lôi cun lng theo hi, khi tng đng thi lu
lng lng hi thì d gây ra hin tng này. Hin tng này còn xy ra khi
mun tng nng sut ca tháp. Khi xy ra hin này lng b lôi cun lên đa
phía trên và lúc này lng lng trên đa phía trên s tng lên, dn đn
không gian hi gim, hot đng ca tháp không n đnh, và làm hiu qu
quá trình phân tách pha.
Ü Sc do lu lng lng quá ln: khi lng lng trong vách chy chuyn quá
ln cng nh trên đa ln s làm nh hng đn quá trình phân tách hi ra
khi lng, cng nh s nh hng đn cân bng thy đng c
a đa.
• Hin tng gây ma (weeping): Các loi đa l (li) hoc đa van, do đc đim
ca chúng không kín hoàn toàn: luôn luôn có mt lng nh pha lng chy qua
đa nhng không nh hng đn hiu sut ca đa. Tuy nhiên, khi vn tc pha hi
tng lên, áp sut thy tnh trên đa không đm bo, pha lng s chy qua các l
li hoc l van gây nên hin t
ng ma. Hin tng này có nh hng xu đn
quá trình hot đng ca đa do s trn ln li pha lng và pha hi.
• Hin tng dumping: là trng thái ca tháp khi hin tng gây ma xy ra mnh.
Pha lng chy qua l vi lu lng ln làm gim mnh hiu sut ca đa.
Do các hin tng trên, chúng ta có th phân bit ch đ làm vic c
a tháp tùy theo lu
lng ca các pha (hình 5) :
Hình 5 : Vùng hot đng ca đa
¬ Lu lng hi quá ln: Vn tc dòng hi đi qua các l trong vùng làm vic tng
lên có th dn đn các hin tng nh: soufflage, tng chiu cao ca lng trên đa
gây nên hin tng sc tháp. Tt c các hin tng đó đu dn đn hin tng lôi
cun pha lng lên đa phía trên làm gim hiu sut đa.
¬ Lu lng lng quá ln: Lu lng lng quá ln s dn đn hin tng sc trong
ng chy chuyn do s tách pha không đm bo. Nó có th gây nên hin tng
phân b lng không đu trên vùng hot đng ca đa làm gim hiu sut đa.
¬ Lu lng hi quá bé: có th dn đn hin tng gây ma trong tháp hoc hin
tng dumping và làm gi
m hiu sut ca tháp do s tip xúc pha gim.
¬ Lu lng lng quá bé: có th dn đn hin tng lng b lôi cun theo pha hi
khi mà lu lng hi quá ln hoc hi có th đi lên đa phía trên qua ng chy
chuyn, điu này cng s làm gim hiu sut ca tháp.
I.3 Các loi đa :
Các loi đa thng đc s dng là:
đa chóp, đa li, đa van.
• a chóp: đm bo đ kín gia 2 tng đa luôn luôn có lng trên đa. a này
có nng sut không cao nhng đ linh đng ln. Tuy nhiên loi đa này có
nhng nhc đim: s lng chóp nhiu, chim ch nên gim b mt hot
đng, nng sut, hiu sut bé do lng lng đi qua hn ch.
• a li : đa li đc cu to đn gin, r nhng khi s dng nguyên liu
có kh nng n mòn làm thay đi đng kính l, nh hng đn quá trình
chng ct, vì v
y trong trng hp này phi s dng vt liu chng n mòn.
Mt khác nu lng hi ln, cht lng không chy đc, còn nu lng hi
bé thì cht lng chy qua l làm khô tháp.
• a van : loi đa này hn ch đc hin tng sc tháp khi vn tc hi ln
và hin tng ma trong tháp khi vn tc hi nh. a van làm vic tùy theo
vn tc ca dòng khí, khi vn tc tng dn thì van s m dn t nh đn ln
và có lúc đc nâng lên hoàn toàn, còn khi vn tc dòng hi nh hn quy
đnh thì lng không chy xung đc, gây hin tng khô tháp. Trong tháp
đa van, các van đc cài đt mt áp sut nht đnh, do đó các van nh s
làm vic trc các van nng. Khi vn tc tng dn lên vn đm bo đc
hot đng ca tháp.
A: a chóp B: a l vi ng chy chuyn
C: a van hình tròn D: a van hình ch nht
So sánh hai loi đa : đa l (sieve tray), đa van (valve tray) : Hai dng đa này hoàn toàn
ging nhau, chúng ch khác nhau là có van và không có van. i vi dng đa van, van s
m hoàn toàn khi ct chng ct hot đng bình thng. Van đóng mt phn hoc hoàn
toàn khi lu lng ca pha hi gim xung. Hai dng đa này v mt tính toán hoàn toàn
ging nhau.
i vi đa dng l, còn có mt dng không dùng ng chy chuyn, nhng loi này it
dùng, hiu qu hot đng ca đa kém.
Hình 6 : Van Norton
* a không có ng chy chuyn:
S lu cht lng trên đa thông thng rt ít, và đc hình thành nh vào s cân bng
thy đng hc ca quá trình chy hai pha lng và pha hi.
u đim: cu to đn gin, giá thành r.
Nhc đim : Hiu sut làm vic thp.
Hình 7: Van dng “Glitsch”
So sánh các loi đa :
Loi đa Chóp Van L có vách
ngn
L không có
vách ngn
Lu lng Trung bình Ln Ln Rt ln
Kh nng
thích hp
Rt tt Tt TB Yu
Hin tng
kéo theo
cao Va phi Va phi Va phi
St áp cao Trung bình Trung bình Trung bình
Giá t Va phi R R
Bo trì cao Va phi R Rt r
S bít cao Va phi ít Rt ít
Min ng
dng
Lu lng
lng bé
Rng
Th trng 5% 70% 25% Trong trng
hp đc bit
I.4 Nhng công thc thc nghim s dng cho vic tính toán đa:
I.4.1 Hin tng ngp tháp do pha hi. La chn đng kính ct chng ct.
Trong ct chng ct, vn tc ca pha hi trong không gian t do gia hai đa phi
không vt qua mt giá tr nào đó nhm tránh hin tng kéo theo ca pha lng.
Ngi ta đnh ngha h s nng sut C, nó đc biu din nh
là vn tc ti đa trong thit
b rng hiu chnh theo t trng các pha lng và hi.
V
VL
sf
CU
ρ
ρρ
−
=
U
sf
: Vn tc pha hi gây ra hin tng ngp trong thit b rng. (m/s),
L
,
V
: Khi lng
riêng ca pha lng và pha hi.
H s C ph thuc vào đc tính hoá lí ca hai pha lng và pha hi, ngoài ra chúng còn
ph thuc vào yu t hình hc ca ct chng ct. Có nhiu nhiu đ th thc nghim đã
đc đ ngh đ hiu chnh h s C theo h s lu lng
, mt trong các biu đ
hay đc s dng là biu đ Fair.
Quan h “Fair” nhm xác đnh h s C (L, G lu lng ca pha lng và pha hi).
Giá tr ca vn tc xác đnh gii hn ngp lt tháp ch áp dng cho các hn hp không
to bt. Khi xét đn nh hng này ngi ta s dng mt h s hiu chnh SF, bng sau
gii thiu các giá tr thc nghim ca h s SF
H thng
H s SF
Không to bt
1
Tháp tách propane
0,9
Tháp tách H
2
S
0,9
Thit b tái sinh carbonat
0,9
Tháp hp th du
0,85
Tháp chng ct du thô áp sut khí quyn
0,85 – 1
Tháp chng ct chân không
0,85 – 1
Tháp tái sinh amine
0,85
Tháp ra bng kim
0,65
Tháp hp th amine
0,73 – 0,8
H thng to bt bn vng 0,3 – 0,6
im 80% ngp lt, có ngha vn tc pha hi bng 0,8 U
SF
, thng đc s dng
đ xác đnh đng kính ca tháp. Giá tr này hoàn toàn ngu nhiên và đc chn sao cho
đng kính ca tháp là nh nht và do đó chi phí đu t s nh nht trong khi vn đm
bo ch đ hot đng n đnh ca tháp. S la chn có th thay đi theo các tiêu chí khác
nh có tính uyn chuyn tt, đm bo cht lng sn phm cao hn…B
t c nó có giá tr
nh th nào đi na, nó vn phi đm bo tit din đ lng hi đi qua (A
N
). Gi s mt
cách gn đúng 15% tit din tháp b chim bi ng chy chuyn, khi đó din tích đi qua
ca pha hi đc tính:
sf
V
N
U
Q
D
A
85,04
85,0
2
==
π
Q
V
Lu lng ca pha hi (m
3
/s)
Ngi ta ly giá tr vn tc ca pha hi bng 80% vn tc ti hn ca pha hi gây
ra hin tng ngp tháp. Công thc này cho phép chúng ta tính toán đc đng kính ca
tháp chng luyn.
I.4.2 Khong cách gia các đa:
- Khong cách gia các đa ph thuc vào đng kính ca ct.
- Khong cách gia các đa đc chn sao cho đm bo đc hai yu t:
+ Khong không gian trên đa đ ln đ cho pha lng tách khi pha hi.
+ Mc cht lng trong ng chy chuyn nh 50% chiu cao ca ng.
- ng kính ct chng ct đc chn nh sau:
ng kính (m) Kho
ng cách gia các đa (cm)
Nh hn 1,2 45
Ln hn 1,2 60-70
Khong cách gia các đa bng 90cm rt ít s dng, ch trong trng hp lu
lng lng ln, ví d nh v trí hi lu tun hoàn.
I.4.3 Chiu cao lp cht lng trên vách chy chuyn:
Chiu cao lp cht lng trên vách chy chuyn có th xác đnh nh vào các phng trình
thy đng lc hc. Nu Q
L
là lu lng lng (m
3
/s) và h
od
là chiu cao ca cht lng trên
vách chy chuyn (cm), L
d
chiu dài ca vách ngn (m), thì có th s dng phng trình
sau :
h
od
=66,4*(Q
L
/L
d
)
2/3
Công thc này đúng trong trng hp cht lng chy ri t do vào ng chy chuyn, nu
trong trng hp cht lng chy theo thành ca ng chy chuyn, hoc ch đ ri trc
khi vào ng chy chuyn, ngi ta đa ra h s F
d
. H s này ph thuc vào chiu dài
ca ng chy chuyn và lu lng ca pha lng.
)
)(
)(1(366,172212,0(0032,1
5,2
d
L
T
d
d
L
Q
D
L
F −++=
L
d
/D
T
F
d
maximum
1 1,1
0,9 1,18
0,8 1,21
0,7 1,23
0,6 1,24
0,5 1,25
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét