Luận văn Thạc sỹ Khoa học Môi trường (khoá 2008 - 2010)
Bên cạnh các tác động trực tiếp, ví dụ như đến một quần thể động vật có
số lượng ít, có thể dễ dàng được nhìn thấy. Tuy nhiên, rất nhiều các tác động
gián tiếp của đường giao thông ở dạng tích luỹ và liên quan đến sự thay đổi
trong cấu trúc của quần thể và quá trình phát triển của hệ sinh thái là chưa được
hiểu biết một cách thấu đáo. Những tác động lâu dài này sẽ là dấu hiệu của sự
phá huỷ hệ sinh thái.
Một số các tác động chính đã được nghiên cứu như sau:
* Tử vong do các phương tiện giao thông (Roadkills)
Cũng như các vấn đề nêu trên, động vật chết do tai nạn giao thông là một
tác động đáng kể liên quan đến số lượng động vật hoang dã. Tổ chức xã hội Mỹ
và Trung tâm nghiên cứu động vật hoang dã đã đưa ra con số khoảng 1 triệu
động vật bị giết chết mỗi ngày trên các con đường cao tốc của nước Mỹ. Khi con
đường I-75 hoàn thành đi xuyên qua khu vực tránh rét chủ yếu của loài hươu ở
phía bắc Michigan thì tỷ lệ tử vong của loài hươu tăng lên 500%. Ở
Pennsylvania, 26.180 con hươu và 90 con gấu đã bị chết bởi các phương tiện
giao thông vào năm 1985. Những con số thống kê này không kể đến những con
vật bị chết sau khi trườn ra khỏi khu vực đường giao thông. [24]
Các phương tiện giao thông trên đường cao tốc đem lại nhiều mối đe doạ
cho các loài động vật hoang dã. Những con đường không lát đá, đặc biệt khi
chúng chưa được nâng cấp, thì ít nguy hiểm hơn. Tỷ lệ tử vong do phương tiện
giao thông tăng khi mật độ giao thông tăng. Tuy nhiên, một nghiên cứu ở Texa
lại cho rằng tỷ lệ tử vong là lớn nhất tại các cung đường có mật độ giao thông
vừa phải vì có lẽ các cung đường có mật độ giao thông lớn thường có tầm nhìn
rộng cho phép quan sát của cả động vật và người lái xe. [21]
Rắn là loài động vật dễ bị tổn thương bởi các phương tiện giao thông vì
độ ẩm của nhựa đường thường thu hút chúng bò lên mặt đường. Các nhà nghiên
cứu bò sát cho rằng số lượng rắn tử vong do giao thông ở Paynes Prairie State
5
Luận văn Thạc sỹ Khoa học Môi trường (khoá 2008 - 2010)
Preserve gần Gainesville, Florida giảm hơn ở nơi có 2 đường cao tốc với 4 làn xe
chạy qua.
* Sự ác cảm và những thay đổi thói quen
Không phải tất cả các loài động vật đều bị thu hút bởi đường giao thông.
Một vài loài nhận thấy sự sợ hãi do đường giao thông mang lại. Nhiều nghiên
cứu đã chỉ ra rằng một số loài động vật như gà tây, hươu đuôi trắng, la, nai, sư
tử, gấu xám và gấu đen đều có xu hướng tránh xa đường giao thông. Khi những
con vật này bị tác động bởi các phương tiện giao thông, chúng sẽ tốn nhiều năng
lượng hơn để trốn chạy. Một vài loài chim được xem là trốn chạy xa khu vực
đường giao thông hay các bìa rừng liên quan đến đường giao thông. Ở
Netherlands, các nhà nghiên cứu đã cho thấy có một vài loài chim đã di cư đến
khoảng cách 2.000m để tránh xa khu vực đường cao tốc. [11]
Nai châu Mỹ là một đối tượng dùng để nghiên cứu, đánh giá những phản
ứng của động vật đến các hoạt động giao thông vận tải. Việc di cư tránh xa khu
vực đường giao thông là một phản ứng có điều kiện (chúng không tránh xa các
bìa rừng) đều liên quan đến mật độ giao thông và áp lực săn bắn trộm. Ở
Montana, Jack Lyon thấy rằng loài nai hầu như không xuất hiện trong khu vực ở
khoảng cách từ 1/4-1/2 mile, phụ thuộc vào mật độ giao thông, chất lượng đường
cũng như mật độ che phủ khu vực sát đường giao thông. Theo một nghiên cứu
của Jack Thomas tại bang Oregon thì nếu mật độ giao thông là 1 mile trong 1
dặm vuông sẽ làm giảm 25% diện tích môi trường sống của loài nai, còn nếu tỷ
lệ này tăng lên gấp đôi (2 dặm/dăm vuông) thì sẽ mất một nửa số môi trường
sống của loài này, và khi mật độ giao thông tăng lên khoảng 6 dặm/1 dặm vuông
thì môi trường sống của các loài nai và la sẽ giảm bằng không. [16]
Các loài động vật hoang dã có thể trở nên quen thuộc với đường giao
thông. Ví dụ như khoảng 30 năm trước đây, các loài gấu Great Smokies ở
Yellowstone và một vài công viên khác thường sống cạnh lề đường và các khu
vực du lịch để ăn các đồ thải bỏ của khách du lịch. Khi vườn quốc gia này ngăn
6
Luận văn Thạc sỹ Khoa học Môi trường (khoá 2008 - 2010)
cấm việc thải bỏ thức ăn thừa và ngăn chia khu vực sinh sống của chúng thì sự
thu hút này giảm xuống. Mặc dù các loài động vật có thể thích nghi đối với
đường giao thông nhưng một số loài lại có thể trở nên hung hăng đối với loài
người. Mâu thuẫn tăng lên hầu hết là do khi con người tiếp cận gần với động vật
để cho chúng ăn hay chụp ảnh lưu niệm. [20]
* Phân mảng và ngăn cách số lượng động vật
Một vài loài động vật chỉ đơn giản không băng qua đường giao thông khi
nó phân cắt khu vực sống của chúng, như thế đường giao thông đã phân chia
quần thể động vật này ra thành hai nửa. Một mạng lưới giao thông gồm nhiều
con đường sẽ chia quần thể động vật ra thành nhiều khu vực khác nhau. Và kết
quả dẫn đến là quần thể với số lượng ít các cá thể này sẽ dễ bị tổn thương hơn
đối với các tác động liên quan đến sinh sản như: ảnh hưởng đến nguồn gen do
quá trình giao phối gần và tần xuất xuất hiện tổ hợp gen lặn, các tai biến môi
trường, sự thay đổi bất thường các điều kiện sống và sự thay đổi trong độ tuổi
sinh sản. Chính vì lý do đó, các con đường giao thông góp phần đến mối lo ngại
của các nhà sinh học bảo tồn trong việc bảo tồn tính đa dạng sinh học: đó chính
là sự phân mảng môi trường sống. Sự phân mảng này có thể đặc biệt xấu khi đối
mặt với vấn đề tăng nhanh của biến đổi khí hậu. Nếu các sinh vật bị ngăn cản
trong quá trình di cư để thay đổi về các điều kiện sống và không thể thích nghi
kịp vì bị giới hạn bởi sự đa dạng về nguồn gen thì sự tuyệt chủng là không tránh
khỏi. [14]
Hình 1.1: Đường cao tốc làm phân mảng sinh cảnh động vật.
7
Luận văn Thạc sỹ Khoa học Môi trường (khoá 2008 - 2010)
Một trong những nghiên cứu đầu tiên về sự phân mảng bởi đường giao
thông là D.J. Oxley và các cộng sự ở Ontario. Nghiên cứu này cho thấy rằng các
loại động vật rừng loại nhỏ có vú ví dụ như loài sóc chuột, sóc xám và chuột
chân trắng rất ít khi dám đến các khu vực mặt đường giao thông khi khoảng cách
giữa các lìa rừng vượt quá 20m. Nhóm tác giả dự đoán rằng đường cao tốc với
khoảng trống lớn hơn hoặc bằng 90m có thể là một hành lang có tác động đáng
kể đối với sự phân tán của các loài động vật này. Một nghiên cứu khác ở châu
Phi chỉ ra rằng các loài rùa cạn, đà điểu và voi châu Phi gặp rất nhiều khó khăn
khi băng qua đường giao thông có nền đất dốc. Ở Đức, Mader đã chỉ ra rằng một
vài loài bọ rừng cánh cứng và hai loài chuột rừng rất ít khi hoặc không bao giờ
băng qua đường giao thông có hai làn, thậm chí cả đường chưa trải nhựa và nhỏ
hẹp nằm sát với khu vực giao thông công cộng. Tất cả các loài động vật này đều
có khả năng sinh tồn là vượt qua đường giao thông nhưng lại trở thành mất tự
nhiên tâm lý từ việc xây dựng và vận hành đường giao thông đi qua khu vực sinh
sống của chúng. Trong khu vực rừng, việc san lấp mặt bằng cho một con đường
sẽ tạo thành một môi trường sống tương phản rõ nét. Những tác động rào cản
này thường gây tác động đến môi sinh mở. [19]
* Ô nhiễm môi trường
Ô nhiễm môi trường gây ra do hoạt động của đường giao thông chủ yếu là
do khí thải và tiếng ồn. Động vật phản ứng đối với tiếng ồn bởi sự thay đổi thói
quen hoạt động và làm gia tăng nhịp tim cũng như sản sinh ra nhiều hóc môn
stress. Đôi khi, động vật tập làm quen với việc gia tăng tiếng ồn và hình như tự
phục hồi lại các hoạt động bình thường. Tuy nhiên, chim và các loài động vật
khác thông tin với nhau bằng tín hiệu âm thanh có thể gặp nhiều khó khăn khi
sống gần đường giao thông. Tiếng ồn đường giao thông có thể phá vỡ thiết lập
lãnh thổ và khu vực cư trú. Một nghiên cứu được tiến hành bởi Andrew Barrass
chỉ ra rằng loài cóc và nhái có biểu hiện tái sinh sản một cách bất bình thường
trong việc đáp ứng với tiếng ồn xung quanh đường giao thông.
8
Luận văn Thạc sỹ Khoa học Môi trường (khoá 2008 - 2010)
Phương tiện giao thông thải ra rất nhiều lại chất thải khác nhau, bao gồm
kim loại nặng, CO
2
và CO có khả năng gây ra những tác động tích luỹ nguy
hiểm. Quá trình đốt cháy xăng pha chì và mòn lốp có chứa oxit chì đều tạo ra
quá trình tích luỹ kim loại chì tại khu vực hai bên đường giao thông.
Mặc dù xăng không chì hiện nay đã được thay thế khoảng hơn một nửa ở
Mỹ nhưng chì vẫn còn tích luỹ trong đất và trong chuỗi thức ăn trong một thời
gian dài. Ở Kansas, hàm lượng chì trong đất khu vực đường giao thông và trong
thực vật trong những năm 1980 vẫn cao hơn gấp 2 đến 3 lần so với những mẫu
lấy được cùng khu vực vào những năm 1973 và 1974, trong khi việc sử dụng
xăng không chì đã giảm đến 42%.
Rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng mức độ tăng của hàm lượng chì trong
thực vật có liên quan đến đường giao thông và gia tăng theo mật độ phương tiện
giao thông. Rễ thực vật hấp thu chì từ đất và lá cây hấp thu từ không khí bị ô
nhiễm hoặc các nguồn bụi trên bề mặt lá. Kim loại chì này sẽ đi vào chuỗi thức
ăn và có thể sẽ gây ra những tác động độc hại đối với động vật bao gồm làm suy
giảm khả năng tái sinh sản, các vấn đề bất bình thường ở thận và gia tăng tỷ lệ tử
vong. Ảnh hưởng của lưới thức ăn có thể di chuyển giữa đường lan truyền trên
cạn hay dưới nước. Hàm lượng chì trong con nòng nọc sống gần đường quốc lộ
cao có khả năng dẫn đến những tác động sinh lý và suy giảm khả năng sinh sản
của chim và động vật có vú nếu chúng sử dụng những nòng nọc này làm con
mồi.
Việc hiểu biết về tác động của các kim loại nặng ví dụ như Zn, Cd và Ni
đến các loài động thực vật và hệ sinh thái vẫn còn hạn chế. Dầu của động cơ và
các loại lốp xe đều chứa Zn và Cd, xăng có chứa Ni Những kim loại này, giống
như chì, đã được tìm thấy cùng với sự gia tăng của các tuyến đường cũng như sự
gia tăng mật độ giao thông theo các chiều sâu của lớp đất. Hầu hết các kim loại
nặng này đều tìm thấy trong giun đất với nồng độ rất cao có thể dẫn đến tử vong
các loài động vật sử dụng giun đất làm thức ăn. Những chất ô nhiễm dọc tuyến
9
Luận văn Thạc sỹ Khoa học Môi trường (khoá 2008 - 2010)
đường này có thể được di chuyển rất xa nhờ gió và nguồn nước. Nồng độ chì có
thể được phát hiện ở khoảng cách 100 dặm từ khu vực có sử dụng đường giao
thông. [10]
Việc duy tu bảo dưỡng đường và các lề đường cũng gây ra rất nhiều chất
ô nhiễm đối với các hệ sinh thái ven đường. Sử dụng thuốc diệt cỏ khi làm sạch
bụi và cỏ dại trên các tuyến đường sẽ có tác động tiêu cực đối với động vật
hoang dã và các hệ sinh thái.
Các chương trình phá băng trên đường cao tốc là nguồn ô nhiễm về muối.
Trong những năm đầu 1970, người ta ước tính có khoảng 9-10 triệu tấn NaCl, 11
triệu tấn chất mài mòn và khoảng 30,000 tấn CaCl
2
được sử dụng ở Mỹ mỗi năm
để phá băng trên mặt đường. Kết quả là một số loài động vật ưa thích muối đã tử
vong hoặc sử dụng quá nhiều muốn đến mức gây nghiện, bao gồm cả hợp chất
của muối cyanide. Hệ thống thoát nước đậm đặc chất ô nhiễm này khi đổ xuống
các hệ sinh thái có thể gây nên hiện tượng kích thích sinh trưởng của tảo, hàm
lượng muối trong các thuỷ vực gần sát khu vực đô thị có mức tăng hơn bình
thường đến 500%. Hơn nữa, các ion Ca và Na sẽ trao đổi với thuỷ ngân tạo ra
chất độc thuỷ ngân làm nhiễm độc hệ sinh thái. Các ion của CN
-
từ các chất phụ
gia ức chế bụi là một nguồn vô cùng độc hại đối với cá. [10]
* Các tác động đến thuỷ văn và môi trường sống dưới nước
Việc xây dựng đường giao thông làm thay đổi chế độ thuỷ văn của các lưu
vực thông qua sự biến đổi số lượng và chất lượng nước, địa mạo dòng chảy và
mực nước ngầm. Các đường giao thông được trải nhựa làm gia tăng diện tích bề
mặt không thấm nước của các lưu vực sông, tạo ra sự gia tăng đáng kể các cao
độ của dòng chảy bề mặt và đỉnh lũ, thường gây ra lũ lụt cho hạ lưu. Sự giảm
lượng bốc hơi nước cũng có thể là nguyên nhân làm gia tăng dòng chảy bề mặt
và các dòng sông suối. Tuy nhiên, sự gia tăng dòng chảy trong các lưu vực rừng
sẽ là không đáng kể nếu diện tích bị mất không vượt quá 15% liên quan đến việc
xây dựng đường giao thông hay chặt phá rừng lấy gỗ. [13]
10
Luận văn Thạc sỹ Khoa học Môi trường (khoá 2008 - 2010)
Khi mặt đường tăng cao hơn so với bề mặt xung quanh giống như một con
đập và làm thay đổi kiểu dòng chảy, hạn chế nguồn nước đến các khu vực hạ
nguồn. Mike Duever và các cộng sự thông qua một nghiên cứu đã cho thấy vấn
đề này trở nên nghiêm trọng tại hệ sinh thái đầm lầy cây bách ở phía nam
Florida. Hệ thống mương thoát nước cho các tuyến đường đã làm mất nước của
các khu vực đất ướt (wetland) xung quanh. Năm 1962, Tổ chức Bảo tồn cá và
động vật hoang dã Mỹ đã tổng kết có đến 99.292 mẫu (1 mẫu bằng 0,4 ha) đất
ngập nước ở phía tây Minnesota đã cạn kiệt nguồn nước do việc xây dựng và vận
hành đường giao thông tại khu vực này. Tỷ lệ phá hỏng đất ngập nước thông
thường là 2.33; 2.62 và 4.10 mẫu đất ngập nước tương ứng cho mỗi một dặm
đuờng cao tốc cấp quốc gia hay liên bang, hạt hay thành phố nhỏ. [18]
Những con đường tập trung nhiều bề mặt nước chảy thì sẽ gia tăng hiện
tượng xói mòn. Megahan và Kidd vào năm 1972 đã chứng minh được rằng xói
mòn từ các con đường ở Idaho có thể lớn gấp 220 lần so với các khu vực không
có đường giao thông. Những con đường giao thông phục vụ cho khoảng hơn 16
lượt xe tải mỗi ngày có thể tạo ra lượng cặn chất lớn hơn 130 lần so với các hoạt
động bởi xe khách và xe con. Các đường phân cắt của mặt taluy đối với việc xây
dựng đường giao thông trên khu vực rừng núi có thể ngăn chặn được được các
dòng chảy dưới bề mặt nhưng lại làm cho các dòng chảy dưới bề mặt này chuyển
thành dòng chảy trên bề mặt và điều này sẽ làm tăng lưu lượng dòng chảy bề
mặt. [22]
Khi một con đường đi qua một dòng chảy, các kỹ sư xây dựng thường
phải tiến hành chuyển hướng, kênh hoá hoặc thay đổi dòng chảy hiện tại. Các
cống nước và cầu sẽ thay đổi mô hình dòng chảy và có thể hạn chế sự di chuyển
của các loài cá. Quá trình kênh mương hoá sẽ làm thay đổi trạng thái di chuyển
tự nhiên của các vật chất lắng và làm gia tăng tải lượng cặn đáy, tạo ra một tầng
cát chảy hạn chế sự sinh trưởng và phát triển của các sinh vật bám đáy, thay đổi
11
Luận văn Thạc sỹ Khoa học Môi trường (khoá 2008 - 2010)
mô hình dòng chảy, làm chậm dòng chảy và làm khô hạn các khu vực đất ngập
nước bên cạnh, giảm độ ổn định của hai bờ và làm gia tăng ngập lụt ở hạ lưu.
Các tác động của đường giao thông lên các loài cá và ngành thuỷ sản đang
được sự quan tâm của các nhà sinh học. Sự gia tăng xói mòn bề mặt đường như
là hậu quả tất yếu làm gia tăng chất lắng đọng ở các dòng sông và các thuỷ vực.
Ngay cả con đường giao thông được thiết kế tốt nhất cũng sinh ra chất cặn lắng,
còn đối với các tuyến đường chưa được phủ nhựa thì tốc độ tạo cặn lắng lớn hơn
nhiều và kéo dài cho đến khi chúng được trải nhựa.
Tải lượng các chất cặn lắng trong sông có liên quan đến việc suy giảm số
lượng cá trên một số khu vực. Một nghiên cứu vào năm 1975 của Leedy trên
dòng sông Montana đã chỉ ra rằng lượng cặn lắng từ đường giao thông làm giảm
tới 94% lượng cá trên sông. Họ cá hồi được xem là đối tượng đặc biệt dễ bị tổn
thương bởi các chất cặn lắng vì chúng đẻ trứng trong các lớp sỏi và cuội mịn trên
dòng sông với việc duy trì chế độ dòng chảy đủ để cung cấp ôxy. Các hạt cặn
lắng có kích thước nhỏ có thể tạo ra sự gắn kết các hạt sỏi cuội này lại với nhau
trong mùa đẻ trứng làm trở ngại đến quá trình hình thành các lớp bề mặt đáy sinh
sản của loài cá hồi này. Việc gia tăng các thành phần cặn lắng mịn này cũng làm
giảm lượng ôxy cần thiết cho trứng cá và làm gia tăng tỷ lệ tử vong của cá con
mới nở. Stowell và các cộng sự đã cho rằng việc gia tăng các cặn lắng có kích
thước mịn khoảng 25% trong lớp sinh sản của cá hồi sẽ làm giảm tới 50% số
lượng cá hồi. Quá trình lắng đọng còn gây ra các tác động tiêu cực đến việc cung
cấp các nguồn thức ăn dạng động vật phù du trong nước đối với các loài cá khác.
Hơn nữa, việc phá huỷ các thảm thực vật ven sông trong quá trình xây dựng
đường giao thông cũng làm gia tăng nhiệt độ của nước dẫn đến việc làm giảm
lượng ôxy hoà tan trong nước. [22]
* Tăng khả năng tiếp cận (Access)
Trong tất cả các tác động của đường giao thông đến môi trường thì tác
động khó nhìn nhận nhất là việc tăng khả năng tiếp cận của con người và các
12
Luận văn Thạc sỹ Khoa học Môi trường (khoá 2008 - 2010)
dụng cụ để khai thác tài nguyên. Tuy nhiên, đây là một thực tế cần chấp nhận vì
phần lớn chúng ta không biết đối xử như thế nào trước tài nguyên thiên nhiên.
Thực tế rằng nếu càng gặp trở ngại trong việc tiếp cận với nguồn tài nguyên này
thì các khu vực này càng an toàn. [17]
Rất nhiều các loài động vật đã tuyệt chủng với sự gia tăng mật độ đường
giao thông. Đối với nhiều loài động vật có vú, thái độ ác cảm đối với đường giao
thông không liên quan đến chất lượng của đường giao thông nhưng có liên quan
đến cơ hội làm quen với những nguy hiểm mà chúng có thể gặp từ những con
đường này. Trong những trường hợp khác, các loài động vật có vú này tiếp tục
làm quen với sự có mặt của đường giao thông bởi vì đường giao thông đem lại
sự thuận tiện trong việc di chuyển và cung cấp nguồn thức ăn mặc dù những con
đường này không có khả năng đem lại sự gia tăng về mặt số lượng do mật độ
giao thông lớn, tỷ lệ tử vong cao gây ra bởi các hoạt động săn bắn hợp pháp hay
bất hợp pháp và tử vong do các phương tiện giao thông. [16]
Một nghiên cứu của Richard Thiel ở Wisconsin đã chỉ ra rằng mật độ
đường giao thông được xem như là một yếu tố dùng để đánh giá mức độ bền
vững về nơi ở của loài chó sói xám. Khi mật độ giao thông gia tăng thì số lượng
loài giảm xuống. Loài chó sói rất khó có thể sống sót khi mật độ giao thông vượt
quá 0,58km/km
2
. Các nghiên cứu tương tự của Jensen và các cộng sự ở
Michigan và Ontario đã tìm ra một ngưỡng xác định cho loài chó sói này. Bản
thân đường giao thông không thể ngăn cản sự phát triển của loài chó sói. Trên
thực tế, các loài chó sói thường sử dụng đường giao thông để dễ dàng di chuyển
hay để săn bắt mồi là loài hươu đuôi trắng sống tại các rìa đường. Nhưng đường
giao thông lại tạo điều kiện thuận tiện cho việc săn bắt trái phép của con người.
[23]
Số lượng cá thể của một số loài động vật có vú giảm khi gia tăng mật độ
giao thông cùng với sự gia tăng về khả năng tiếp cận. Loài báo Florida sinh sống
khắp nơi ở miền nam từ nam Carolina đến phía nam Tennessee đến Arkansas,
13
Luận văn Thạc sỹ Khoa học Môi trường (khoá 2008 - 2010)
Louisiana và đặc biệt là ở phía tây Texas. Tuy nhiên, hiện tại chúng chỉ xuất hiện
tại miền nam Florida, một khu vực nghèo nàn về con mồi sinh cảnh nhưng lại
hạn chế về mật độ đường giao thông trong khu vực. Các vấn đề được xác định là
có liên quan đến đường giao thông, đó là tử vong do phương tiện giao thông và
săn bắn trái phép hiện nay đang khiến chúng dần bị tuyệt chủng. Một phân tích
về khả năng phát triển và tồn tại độc lập của loài đã ước tính có khoảng 85% khả
năng tuyệt chủng trong 25 năm tới. [23]
* Một số nghiên cứu điển hình về công tác đánh giá môi trường VQG,
Khu bảo tồn thiên nhiên trên thế giới có đường cao tốc đi qua.
- Tác động của đường cao tốc Trans-Canada tại Vườn Quốc gia Banff
(Canada)
Đường cao tốc TransCanada (TCH) là hệ thống đường cao tốc cấp Quốc
gia-tỉnh lỵ nối liền 10 tỉnh của Canada. Cùng với đường cao tốc nối liền Siberia
(Trans-Siberian Highway) và đường cao tốc số 1 ở Australia, đây là một trong
những đường cao tốc xuyên Quốc gia lớn nhất thế giới với độ dài khoảng
8.030km. Dự án được phê duyệt xây dựng vào năm 1948 và khởi công vào năm
1950 và đưa vào chính thức vận hành vào năm 1971.
Hình 1.2: Cầu chui qua khu vực động vật hoang dã đoạn qua VQG Banff
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét