5
Lê Trung Văn - QNU Phương pháp học của sinh viên các ngành kinh tế và QTKD
Với yêu cầu đào tạo của giáo dục đại học khác với giáo dục phổ thông cho nên
đặt ra nhiệm vụ học tập nặng nề hơn so với phổ thông. Điều này đòi hỏi sinh viên
phải có phương pháp, có động cơ, thái độ đúng đắn, khoa học. Một bộ phận không
nhỏ sinh viên đã có những biểu hiện không tốt trong học tập như: Trốn học không
đi học thường xuyên, tới lúc thi thì chỉ mượn tập các bạn chăm chỉ photo. Cách học
thụ động, đối phó, lười suy nghĩ và phát biểu không phát huy được tính năng động,
sáng tạo, tích cực của sinh viên. Nhiều sinh viên có cách học “mù quáng” là tin
tuyệt đối vào sách vở mà không có sự phản biện và hoài nghi. Không thường
xuyên ôn tập những kiến thức cơ bản của môn học dẫn tới không nhớ bài cũ,
không tiếp thu tốt bài mới, lượng tri thức tích luỹ thấp, thi cử kém hiệu quả. Sau
này ra trường đụng chạm công việc thực tế thì không nhìn nhận, phân tích, xử lý
các vấn đề đặt ra một cách chính xác. Sinh viên kinh tế tham gia hoạt động nhóm
và xã hội ít, làm cho khả năng tiếp thu, trau dồi kiến thức thực tiễn hạn chế. Lười
đọc thêm tài liệu tham khảo, học theo kiểu “nước đến chân mới nhảy”, “học ngày
không đủ tranh thủ học đêm”, nhồi nhét và không tiêu hoá được kiến thức. Không
có thời gian để suy ngẫm, liên hệ vận dụng thực tế, phát triển kiến thức của mình.
Mục tiêu là đưa ra được ra phương pháp học tập các môn kinh tế áp dụng vào
hai khoa: TCNH & QTKD và Kinh tế & Kế toán giúp sinh viên làm quen với việc
tự học và tự định hướng việc học của mình, tự tìm tòi tài liệu chủ động lên kế
hoạch cho bản thân, chủ động thảo luận về bài học với bạn bè và giảng viên nhằm
đạt kết quả cao trong học tập cũng như việc nắm bắt thực tiễn, có những kỹ năng
thực tế nhất định, nhằm vào việc đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực của các
doanh nghiệp và của cả xã hội.
2. Nội dung nghiên cứu và tiến độ thực hiện
Nghiên cứu, tổng hợp lý thuyết về phương pháp học tập ở đại học. Thực hiện
cuộc khảo sát và tiến hành phân tích, đánh giá về phương pháp học tập của sinh
viên ở Khoa TCNH & QTKD và Khoa Kinh tế & Kế toán. Đưa ra đặc điểm của
sinh viên kinh tế và đặc thù riêng về các môn học kinh tế và ứng dụng lý thuyết về
phương pháp học Đại học vào sinh viên khối ngành kinh tế và quản trị kinh doanh.
Thực hiện khảo sát, lấy số liệu thống kê từ Khoa TCNH & QTKD và Khoa
Kinh tế & Kế toán để ứng dụng phương pháp học ở đại học đưa ra phương pháp
học các môn kinh tế. Quá trình thực hiện từ khảo sát đến đưa ra phương pháp
chung được tiến hành từ cuối học kỳ I đi đến hoàn thành đề tài nghiên cứu vào cuối
tháng 4 năm 2010.
Tiến độ thực hiện
hp://tainangvietnam.tk trungvanle@ymail.com 0979.59.42.59
6
Lê Trung Văn - QNU Phương pháp học của sinh viên các ngành kinh tế và QTKD
Nội dung công việc Thời gian
thực hiện
Kết quả dự kiến
1. Xây dựng thuyết minh đề tài
Từ đầu
01/2010 đến
giữa 01/2010
Bản thuyết minh chi tiết của
đề tài
2. Thu thập tài liệu,phân tích, đánh
giá và xây dựng báo cáo tổng quan
về hiện trạng của đề tài nghiên cứu
Từ giữa
01/2010 đến
cuối 01/2010
- Bảng số liệu
- Báo cáo tổng quan về hiện
trạng của đề tài nghiên cứu
3.Phần nghiên cứu lí thuyết về từng
nội dung cụ thể của đề tài
Từ đầu
02/2010 đến
giữa 02/2010
Báo cáo về kết quả nghiên
cứu lý thuyết chung
4. Kiểm tra, thử nghiệm đánh giá
kết quả (nêu phương pháp, cách
thức đánh giá kết quả tạo ra)
- Kiểm tra chỉ tiêu bằng phương
pháp đánh giá
- Kiểm tra chỉ tiêu bằng phương
pháp phân tích
- Kiểm tra chỉ tiêu bằng phương
pháp tổng hợp
Từ giữa
02/2010
đến giữa
04/2010
- Bản báo cáo về kiểm tra
chỉ tiêu bằng phương pháp
đánh giá
- Bản báo cáo về kiểm tra
chỉ tiêu bằng phương pháp
phân tích
- Bản báo cáo về kiểm tra
chỉ tiêu bằng phương pháp
tổng hợp
5. Viết báo cáo tổng kết đề tài (theo
biểu mẫu)
Từ giữa
04/2010 đến
kề cuối
04/2010
Bản báo cáo tổng kết
6. Chuẩn bị bảo vệ và bảo vệ đề tài Cuối 04/2010
3. Đối tượng nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: thông tin lý thuyết về phương pháp học ở đại học, những
đặc điểm cơ bản và đặc thù của các môn chuyên ngành kinh tế, phương pháp học
của sinh viên Khoa TCNH & QTKD và Khoa Kinh tế & Kế toán, trường Đại học
Quy Nhơn.
Phương pháp nghiên cứu: 1) Phương pháp phân tích tài liệu: phân tích các tài
liệu sẵn có từ các nguồn tài liệu liên quan đến đề tài về phương pháp học ở đại học,
2) Phương pháp điều tra xã hội học: Phương pháp này được thực hiện ở Khoa
TCNH - QTKD và Khoa Kinh tế - Kế toán, đại học Quy Nhơn về kết quả học tập
và tình hình phương pháp học, 3) Nghiên cứu trường hợp điển hình (case study):
Phương pháp này được sử dụng nhằm tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn cũng
như những kinh nghiệm mà những sinh viên khá giỏi đã gặp khi vận dụng một vài
hp://tainangvietnam.tk trungvanle@ymail.com 0979.59.42.59
7
Lê Trung Văn - QNU Phương pháp học của sinh viên các ngành kinh tế và QTKD
phương pháp học đại học, 4) Đánh giá, phân tích, tổng hợp kết quả tìm kiếm, khảo
sát, ứng dụng lý thuyết, 5) Phương pháp khảo nghiệm và thử nghiệm: Đánh giá
tính khả thi và cần thiết của các giải pháp đã đề xuất.
4. Sản phẩm của đề tài nghiên cứu và ứng dụng
Kết quả nghiên cứu là phương pháp học của sinh viên các ngành kinh tế và
QTKD đạt hiệu quả, thầy cô các bộ môn kinh tế xem xét, hoàn thiện các giải pháp
đưa ra, góp phần nâng cao hơn, ứng dụng vào sinh viên các ngành kinh tế và
QTKD.
KẾT CẤU ĐỀ TÀI GỒM 3 CHƯƠNG:
CHƯƠNG 1:
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG PHÁP HỌC Ở ĐẠI HỌC
CHƯƠNG 2:
THỰC TRẠNG PHƯƠNG PHÁP HỌC CỦA SINH VIÊN CÁC NGÀNH
KINH TẾ VÀ QTKD, ĐẠI HỌC QUY NHƠN
CHƯƠNG 3:
ỨNG DỤNG LÝ THUYẾT VỀ PHƯƠNG PHÁP HỌC Ở ĐẠI HỌC VÀO
SINH VIÊN CÁC NGÀNH KINH TẾ VÀ QTKD, ĐẠI HỌC QUY NHƠN
CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
VỀ PHƯƠNG PHÁP HỌC Ở ĐẠI HỌC
1.1 Giáo dục đại học – Sự khác biệt so với giáo dục phổ thông
hp://tainangvietnam.tk trungvanle@ymail.com 0979.59.42.59
8
Lê Trung Văn - QNU Phương pháp học của sinh viên các ngành kinh tế và QTKD
Trường đại học là nơi lý tưởng nhất để phát huy những khả năng của con người,
giúp chúng ta thu thập thêm nhiều kiến thức chuyên sâu và cả những kinh nghiệm
quý báu. Sinh viên là những công dân bình đẳng trước pháp luật tự chịu trách
nhiệm với bản thân vì vậy có sự thay đổi lớn về cách thức học tập, nghiên cứu. Sự
thay đổi lớn đó chính là sự tác động từ môi trường: Không bị ràng buộc nhiều về
nề nếp, nội dung và phương pháp học tập mới, học tập gắn với thực tiễn nghề
nghiệp, bạn học là đồng nghiệp tương lai, sống tập thể - tự lực - xa gia đình. Đối
với cấp học phổ thông, phương pháp thường thấy là chủ yếu thầy cô giảng và đọc
cho học sinh ghi chép, ít có giờ thảo luận và trao đổi trong quá trình học. Ở đại
học: Các thầy cô giáo chỉ đóng vai trò là người hướng dẫn sinh viên tìm kiếm tài
liệu và nghiên cứu, những lời giảng của các thầy cô chỉ mang tính chất gợi ý, và
hướng dẫn sinh viên thảo luận, tự nghiên cứu viết tiểu luận còn chủ yếu dựa vào
khả năng tự tiếp thu, tự nghiên cứu và sử lý kiến thức của sinh viên đối với bài học
đó. Chính vì sự khác nhau đó mà làm cho rất nhiều bạn sinh viên rất bỡ ngỡ trong
việc xác định và tìm kiếm một số phương pháp học hiệu quả nhất cho mình. Một
số đặc điểm cơ bản cụ thể của sinh viên đại học là:
Tự quản lý
Điểm khác biệt lớn nhất đó là sinh viên phải tự mình lên kế hoạch học tập cho
bản thân. Sẽ không có giáo viên kèm cặp mỗi ngày, phải đến lớp, mượn tài liệu,
đọc bài, vào thư viện, tìm kiếm thông tin…Thời gian và không gian làm những
việc đó đều được tự quyết định, thành công hay thất bại, kết quả ra sao cũng chính
sinh viên tự chịu trách nhiệm. Thế nhưng điểm tích cực của cách học này là sinh
viên sẽ tìm ra được phương pháp thích hợp nhất với năng lực bản thân, cũng như
sắp xếp lịch học sao cho đảm bảo được khối lượng bài vở không quá nặng nề.
Tự kiểm soát
Sinh viên có trách nhiệm với những gì họ chọn lựa: môn học, thời gian, nghề
nghiệp hướng đến… Những lời khuyên cũng nên lắng nghe, nhưng hơn cả, chính
họ mới là người quyết định áp dụng lời khuyên nào, áp dụng ra sao và vào thời
điểm nào. Và cũng chỉ bản thân những sinh viên mới kiểm soát được mức độ tập
trung của mình trong mỗi môn học, luôn duy trì tâm trạng và niềm yêu thích với
những gì mình đã chọn lựa. Phải chắc rằng mình là người nắm vững điểm mạnh,
điểm yếu của mình nhất, chứ không nên để bị tác động bởi nhân tố bên ngoài.
Lên kế hoạch cá nhân
Trường đại học là nơi lý tưởng nhất để phát huy những khả năng tiềm ẩn, giúp
sinh viên thu thập thêm nhiều kiến thức chuyên sâu và cả những kinh nghiệm quý
báu. Dù vậy, rất nhiều sinh viên nghĩ rằng vào đại học là để sau này dễ xin việc.
hp://tainangvietnam.tk trungvanle@ymail.com 0979.59.42.59
9
Lê Trung Văn - QNU Phương pháp học của sinh viên các ngành kinh tế và QTKD
Điều đó đúng nhưng chưa đủ. Nhà tuyển dụng chú ý một bảng điểm tốt, nhưng
điều làm họ quan tâm hơn nữa, đó là khả năng hoạt động thực tế của sinh viên.
Đừng mãi lên kế hoạch về những môn học, hãy lên kế hoạch cho những hoạt động
tình nguyện, những chương trình liên kết, hội thi, công việc part-time… Từ những
hoạt động đó, sinh viên rút ra được kinh nghiệm và kĩ năng cần thiết cho công việc
sau này như kĩ năng làm việc nhóm, tư duy phản biện, nói trước đám đông, giải
quyết vấn đề…đó mới là những gì mà nhà tuyển dụng đánh giá cao.
Học cách ghi chép hữu ích
Không phải cứ chép y nguyên lời giảng của giảng viên là thành công. Điều các
bạn sinh viên cần ở đây là một cuốn sổ tay nhỏ, và cố gắng ghi chép lại những điều
cần chú ý, những việc cần làm và những điều cần tránh. Vì sao vậy? Vì sẽ thấy hối
tiếc khi mất thời gian, tiền bạc và công sức học lại, thi lại chỉ vì quên mất hạn nộp
bài, đề tài, những tư liệu phục vụ kì thi, ngày giờ thi… Đừng bao giờ để sót những
thông tin dạng như vậy.
Tìm kiếm thông tin
Thường có tâm lý ỷ lại vào sự trợ giúp của giảng viên và đó là họ đang sai lầm
lớn. Phần lớn giảng viên đều cung cấp tư liệu cần đọc cho sinh viên, nhưng điều đó
không có nghĩa là cứ ngồi đó chờ đến lúc gần thi mới đi tìm. Vì mỗi tài liệu ở thư
viện đều chỉ có một hoặc vài bản lưu, do đó nếu có người mượn trước thì bạn rắc
rối to. Để tránh tình trạng dở khóc dở cười này cần phải lên kế hoạch mượn tài liệu
trước rồi photo ngay, lên danh sách những thư viện hoặc những địa điểm có thể
mượn sách khác, và nếu quá khó thì Internet là một công cụ cực kì hữu dụng. Hiện
nay có nhiều giảng viên đánh giá năng lực của sinh viên thông qua khả năng tự tìm
kiếm và sàng lọc thông tin của họ, vì chỉ có bản thân người học mới nhận diện
được thứ gì họ có thể tiếp thu được mà thôi.
Sự nỗ lực
Khi tự học, cần phải luôn giữ cho bản thân tập trung và có động lực. Tuy nhiên
không phải lúc nào điều này cũng có thể thực hiện. Có nhiều lúc các bạn sinh viên
thấy động lực của mình thay đổi, cũng như mục đích học bị lung lay. Điều này
cũng là tự nhiên, vì không có thứ gì ổn định mãi mãi được. Nhưng quan trọng hơn
cả là các bạn nhận ra được giá trị trong việc mình đang làm, các bạn sẽ đạt được gì
trong tương lai sau khi tốt nghiệp. Nỗ lực hết mình không phải vì cái đích, mà là
cho hành trình xây dựng bản thân các bạn được trọn vẹn hơn.
1.2 Bối cảnh phát triển của giáo dục đại học
hp://tainangvietnam.tk trungvanle@ymail.com 0979.59.42.59
10
Lê Trung Văn - QNU Phương pháp học của sinh viên các ngành kinh tế và QTKD
Sự bùng nổ dân số gây ra hệ quả Giáo dục đại học chuyển từ đào tạo “tinh hoa”
sang đào tạo “đại trà”, cụ thể nhiều hệ Đại học được mở ra “vừa học vừa làm” ,
“đào tạo từ xa”, “từ xa qua mạng”, “văn bằng hai”, “liên thông”,… Bên cạnh đó
nguồn lực đào tạo cũng còn hạn chế, số lượng Giáo sư, Tiến sĩ trong một trường
Đại học còn ít dẫn đến chất lượng đào tạo Đại học chưa thực sự đạt yêu cầu như
mong muốn. Thực tế này cho thấy việc tự học để đạt chuẩn kiến thức ở sinh viên
Đại học là điều hết sức cần thiết.
Sự bùng nổ thông tin. Tri thức của loài người trong thế kỷ qua, tính trung bình
cứ sau 7 năm thì tăng gấp đôi. Vì vậy, sau 4 năm đại học, kiến thức của 2 năm đầu
lạc hậu 50%. Bước vào thế kỷ 21, loài người bước vào nền văn minh thông tin:
Mọi hoạt động của từng người và từng tổ chức xã hội đều gồm 3 bước theo thứ tự:
1.Thu thập thông tin, 2.Xử lý thông tin, 3.Ra quyết định hoạt động hoặc giải quyết
vấn đề. Đó cũng chính là mục tiêu của Giáo dục của thế kỷ 21 trong đó Giáo dục
đại học phải đào tạo ở trình độ cao 3 năng lực này. Sự bùng nổ thông tin đã làm
đảo lộn mục tiêu giáo dục truyền thống, đặc biệt là mục tiêu giáo dục đại học mà
cốt lõi là chuyển từ chủ yếu đào tạo kiến thức và kỹ năng sang chủ yếu đào tạo
năng lực. Điểm này cũng đã dẫn đến làm cho từng người chúng ta không chỉ học
khi còn đi học mà còn học cả khi đã đi làm và lúc đã nghỉ hưu - học suốt đời, tạo
dựng nên một xã hội học tập.
Sự bùng nổ tiến bộ khoa học kỹ thuật đã làm: tăng lượng thông tin theo cấp số
nhân, nhu cầu thông tin của mỗi người, mỗi tổ chức tăng theo cấp số mũ, tốc độ
truyền tin tăng lên theo luỹ thừa của luỹ thừa. Những tiến bộ khoa học và công
nghệ thông tin (tin học và viễn thông) đang làm thay đổi phương pháp dạy và
phương pháp học đại học một cách sâu sắc. Cụ thể là sự thay đổi về phương pháp
dạy của giảng viên tuy nhiên còn bộ phận sinh viên chưa thích nghi và sự thay đổi
lớn về phương pháp học.
Hệ quả của các bùng nổ này đã làm đảo lộn giáo dục Đại học: chuyển từ lấy việc
dạy làm trọng tâm sang lấy việc học làm trọng tâm, chuyển từ việc chú trọng dạy
kiến thức- kỹ năng sang chú trọng dạy năng lực, chuyển từ việc đào tạo tập trung
sang đào tạo không tập trung, chuyển từ quản lý tập trung sang quản lý tự chủ.
Các phẩm chất và năng lực hiện đại của sinh viên. Theo tiêu chuẩn của Hiệp hội
các trường đại học thế giới thì sinh viên phải là những người: Có sự sáng tạo và
thích ứng cao trong mọi hoàn cảnh chứ không chỉ học để đảm bảo tính chuẩn mực.
Có khả năng thích ứng với công việc mới chứ không chỉ trung thành với một chỗ
làm duy nhất. Biết vận dụng những tư tưởng mới chứ không chỉ biết tuân thủ
những điều đã được định sẵn. Biết đặt những câu hỏi đúng chứ không chỉ biết áp
dụng những lời giải đúng. Có kỹ năng làm việc theo nhóm, bình đẳng trong công
hp://tainangvietnam.tk trungvanle@ymail.com 0979.59.42.59
11
Lê Trung Văn - QNU Phương pháp học của sinh viên các ngành kinh tế và QTKD
việc chứ không tuân thủ theo sự phân bậc quyền uy. Có hoài bão để trở thành
những nhà khoa học lớn, các nhà doanh nghiệp giỏi, các nhà lãnh đạo xuất sắc chứ
không chỉ trở thành những người làm công ăn lương. Có năng lực tìm kiếm và sử
dụng thông tin chứ không chỉ áp dụng những kiến thức đã biết. Biết kết luận, phân
tích đánh giá chứ không chỉ thuần tuý chấp nhận. Biết nhìn nhận quá khứ và hướng
tới tương lai. Biết tư duy chứ không chỉ là người học thuộc. Biết dự báo, thích ứng
chứ không chỉ phản ứng thụ động. Chấp nhận sự đa dạng chứ không chỉ tuân thủ
điều đơn nhất.
1.3 Học tập – các thang bậc của quá trình nhận thức
Theo Bloom, học tập là một quá trình nhận thức gồm 6 cấp độ sau: 1.Biết: ghi
nhớ các sự kiện, thuật ngữ và các nguyên lý dưới hình thức mà sinh viên đã được
học. 2.Hiểu: hiểu các tư liệu đã được học, sinh viên phải có khả năng diễn giải, mô
tả tóm tắt thông tin thu nhận được. 3.Áp dụng: áp dụng được các thông tin, kiến
thức vào tình huống khác với tình huống đã học. 4.Phân tích: biết tách từ tổng thể
thành bộ phận và biết rõ sự liên hệ giữa các thành phần đó đối với nhau theo cấu
trúc của chúng. 5.Tổng hợp: biết kết hợp các bộ phận thành một tổng thể mới từ
tổng thể ban đầu. 6.Đánh giá: biết so sánh, phê phán, chọn lọc, quyết định và đánh
giá trên cơ sở các tiêu chí xác định.
Năng lực tư duy: tối thiểu có thể chia thành 4 cấp độ như sau: 1.Tư duy logic:
suy luận theo một chuỗi có tuần tự, có khoa học và có hệ thống. 2.Tư duy trừu
tượng: suy luận một cách khái quát hoá, tổng quát hoá vượt ra khỏi khuôn khổ có
sẵn. 3.Tư duy phê phán: suy luận một cách hệ thống, có nhận xét, có phê phán.
4.Tư duy sáng tạo: suy luận các vấn đề một cách mở rộng và ngoài các khuôn khổ
định sẵn, tạo ra những cái mới.
1.4 Mục tiêu của phương pháp học ở đại học
Tìm tòi những phương pháp học nhanh, hiệu quả là vấn đề mà đa số sinh viên từ
khi bước vào giảng đường cho đến trong suốt quá trình học tập đều trăn trở, băn
khoăn bởi mục tiêu và yêu cầu đào tạo của Đại học nặng hơn so với phổ thông.
Phương pháp dạy học ngày nay cũng đang bắt đầu chuyển từ lấy người dạy làm
trung tâm sang người học làm trung tâm. Sự thay đổi về phương pháp giảng dạy
yêu cầu người học phải thay đổi thích ứng. Thế nhưng, thực tế hiện nay đa số sinh
viên đều không tìm được một phương pháp học tập hiệu quả. Điều này ảnh hưởng
không nhỏ tới trình độ sinh viên, chất lượng đào tạo của nhà trường không đáp ứng
được yêu cầu của thị trường lao động trong quá trình Công nghiệp hóa – Hiện đại
hóa và hội nhập quốc tế. Nguyên nhân vì đâu ?
hp://tainangvietnam.tk trungvanle@ymail.com 0979.59.42.59
12
Lê Trung Văn - QNU Phương pháp học của sinh viên các ngành kinh tế và QTKD
Phương pháp học ở Đại học được thực hiện với mục tiêu là trang bị cho sinh
viên kiến thức về các mô hình học tập khác nhau có thể áp dụng được ở bậc Đại
học, huấn luyện cho sinh viên làm quen với việc tự học, tự tìm tòi tài liệu, chủ
động lên kế hoạch cho bản thân cũng như chủ động thảo luận về bài học với bạn bè
và giảng viên.
1.5 Bí quyết học tốt và chuẩn bị thành đạt
Giới thiệu phương pháp học tập và đọc tích cực SQ3R
Mô tả:
Có rất nhiều người trong chúng ta không thể nhớ nổi nội dung của một cuốn
sách, một bài báo, một tài liệu cần thiết cho công việc của mình. Chúng ta quên
béng mất nội dung của tài liệu chỉ sau vài giờ đồng hồ đọc chúng. Chính do quá
trình quên nhanh chóng các nội dung quan trọng này, chúng ta thường không thể
kết nối kiến thức, không thể thành công trong các kỳ thi và không thể hoàn thành
tốt công việc của chính bản thân mình.
Nguyên nhân:
Do trong quá trình đọc tài liệu, chúng ta đọc một cách “thụ động”. Cặp mắt của
chúng ta vẫn lướt trên tài liệu, nhưng bộ não của chúng ta lại đang nhảy múa với
những ý tưởng khác hoặc hờ hững với nội dung của tài liệu. Hoặc học sinh của
chúng ta đọc “ra rả” bài học nhưng ngay lúc ấy trí não của các em không hề “nhúc
nhích”, nói cách khác, các em đang dùng các biện pháp “cơ học”, “cưỡng bức” để
bộ não phải ghi nhớ, nhưng “chữ thầy vẫn trả cho thầy”. Theo các điều tra về tâm
lý và hoạt động của não bộ, chúng ta sẽ nhớ lâu hơn khi chúng ta chú tâm một cách
tích cực và hiểu rõ nội dung mà tài liệu đang trình bày.
Giải pháp:
Có rất nhiều phương pháp, kỹ thuật để giúp chúng ta học tập hiệu quả hoặc đọc
tích cực một tài liệu, Phương pháp SQ3R (Francis Robinson, 1970) là một kỹ thuật
hữu hiệu nhằm giúp chúng ta nắm hết toàn bộ nội dung thông tin của một tài liệu,
một quyển sách, … thông qua việc làm cho ta phải chú tâm đọc tài liệu một cách
tích cực. Phương pháp này được nhiều trường đại học trên thế giới khuyến khích
các sinh viên sử dụng để nâng cao hiệu quả học tập, nghiên cứu. Các chữ cái SQ3R
là từ viết tắt của các kỹ thuật mà chúng ta sẽ sử dụng liên tiếp để đạt đến mục đích
cuối cùng là nắm toàn bộ nội dung của tài liệu.
Các bước tiến hành:
hp://tainangvietnam.tk trungvanle@ymail.com 0979.59.42.59
13
Lê Trung Văn - QNU Phương pháp học của sinh viên các ngành kinh tế và QTKD
Survey (Khảo sát): Thu thập các thông tin cần thiết để tập trung và hình thành
các mục đích khi đọc. Trước khi đọc bất kỳ tài liệu nào, hãy dành vài phút ban đầu
để xem xét tổng quát tài liệu bằng cách xem qua mục lục, các tiêu đề của chương,
các tựa đề, phần tóm tắt, phần mở đầu, phần kết luận … Chú ý những bảng biểu,
đồ thị, hình vẽ trong sách. Hãy cố gắng đưa ra ý kiến liệu rằng tài liệu hay cuốn
sách này có giúp ích gì cho bạn không? Nếu cảm thấy rằng nó không có ích lợi gì
cho bạn, hãy lựa chọn một cuốn sách khác.
Việc xem xét tổng quát tài liệu sẽ giúp chúng ta:- Có một khái niệm ban đầu và
sự quen thuộc với nội dung sắp sửa đọc Cho phép ta ước lượng thời gian cần thiết
để đọc tài liệu Khi đọc toàn bộ nội dung tài liệu, chúng ta sẽ thông hiểu tài liệu
gấp đôi.
Question (Đặt câu hỏi): làm cho não của bạn bắt đầu hoạt động và tập trung
bằng cách dựng lên một loạt câu hỏi làm “khung sườn” cho nội dung. Chúng ta có
thể sử dụng kỹ thuật 5W1H để tạo ra các câu hỏi hoặc sử dụng ngay các câu hỏi do
giáo viên đưa ra, câu hỏi ở đầu chương của sách…Đặt ra các câu hỏi trước khi bắt
đầu đọc thật sự, sẽ giúp chúng ta có chủ đích khi tiến hành đọc tài liệu.
Read (Đọc): lắp thông tin vào cấu trúc mà bạn đã dựng lên. Tiến hành đọc tài
liệu. Trong quá trình đọc, hãy cố gắng tập trung tìm kiếm các chi tiết nhằm giúp ta
trả lời những câu hỏi đã đặt ra. Khi đọc, chúng ta có thể sử dụng kỹ thuật mindmap
để ghi chú các chi tiết.
Recite (Thuật lại): như tên gọi của nó: “thuật lại”, ở bước này chúng ta giúp não
bộ tập trung ghi nhớ về nội dung vừa xem bằng cách thuật lại, diễn giải nội dung
đã đọc bằng chính ngôn ngữ của bản thân. Nếu cần thiết, hãy viết ra các diễn giải
hay các câu trả lời bằng chính suy nghĩ, diễn đạt của mình. Nếu có thể, hãy đọc
hay diễn tả lại nội dung vừa xem bằng cách nói lớn tiếng. Hãy tưởng tượng, bạn
đang phải trình bày lại nội dung của cuốn sách, bài báo vừa xem cho 1000 khán giả
trước mặt, trong một khán phòng rộng lớn, những khán giả này đang chăm chú
lắng nghe từng lời diễn tả của bạn. Điều quan trọng ở bước này là phải dùng chính
ngôn ngữ của mình để thuật lại hay diễn tả lại. Nếu chúng ta đang ở nơi đông
người và không muốn làm ảnh hưởng đến người khác thì chúng ta hãy nhắc lại một
cách thì thầm. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chúng ta có xu hướng quên đến 80%
nội dung mà mình đã đọc sau 2 tuần lễ. Nhưng nếu chúng ta tiến hành bước “thuật
lại”, thì chúng ta chỉ quên có 20% với cùng thời gian 2 tuần.
Review (Xem lại): bước cuối cùng này theo đúng tinh thần mà ông bà chúng ta
đã nhắc nhở: “Văn ôn, Võ luyện”. Vào ngày hôm sau, tuần sau, hãy thử quay lại
quyển sách đã đọc và xem thử bạn nhớ được và có thể thuật lại bằng chính từ ngữ
hp://tainangvietnam.tk trungvanle@ymail.com 0979.59.42.59
14
Lê Trung Văn - QNU Phương pháp học của sinh viên các ngành kinh tế và QTKD
của bạn bao nhiêu về nội dung. Ở bước này, chúng ta chỉ nhìn lướt lại quyển sách
đã đọc, các câu trả lời đã hoàn thành, các câu hỏi đã đặt ra và thử xem bạn có thể
trả lời chúng một cách trôi chảy hay không. Nếu không, hãy làm lại các bước trên.
Bước cuối cùng này giúp cho nội dung được làm mới và ghi nhớ lâu hơn trong trí
óc của chúng ta.
Một vài chuẩn bị cho sự thành đạt của sinh viên:
Xây dựng mục tiêu và kế hoạch học tập.
Định hướng nghề nghiệp.
Rèn luyện kỹ năng xã hội.
Tự tin trong học tập và cuộc sống.
Phương pháp học tập chủ động & tích cực.
Ngoại ngữ và CNTT là chìa khóa.
Mạng Internet là phương tiện hiệu quả.
Khai thác tốt mọi nguồn lực.
1.6 Phương pháp học ở đại học
Lý thuyết về cách học ở ĐH
Học cách thức đi tới sự hiểu biết. Coi trọng sự khám phá và khai phá trong học
thuật. Học kỹ năng thực hành và thái độ thực tiễn trong nghề nghiệp. Học phong
cách độc lập, sáng tạo, linh hoạt trong nhận thức và hành động. Biết mềm hoá tư
duy và tuỳ cơ ứng biến. Học phương pháp nghiên cứu đi từ phân tích đối tượng và
mô trường để tìm giải pháp đồng bộ giải quyết những tình huống đa chiều. Nhiều
trường đại học cho thấy có một tỉ lệ cao sinh viên không hứng thú trong các bài
giảng. Có lẽ đây cũng chỉ là một phát hiện mới về một điều mà chúng ta đã biết rất
rõ từ lâu nay rồi. Nói cách khác là chất lượng giáo dục đại học hiện nay ở nước ta
đang gặp nhiều vấn đề mà đó chỉ là một biểu hiện như phần nổi của cả tảng băng
chìm.
Vấn đề đặt ra là vậy thì đâu là nguyên nhân chán học của sinh viên. Trong số các
nguyên nhân khác nhau chắc chắn có việc sinh viên chưa xác định được đúng đắn
các mục tiêu làm động cơ tự thân cho việc học của mình. Mặt khác, nội dung và
phương pháp đào tạo đại học của chúng ta cũng chưa phù hợp. Hơn nữa, mỗi giáo
viên cũng chưa thực sự trang bị được cho mình những kỹ năng cần thiết để lôi
cuốn sinh viên học tập. Chính vì thế mà chúng ta vẫn chưa thu hút được sinh viên
nhi ệt tình học tập nhằm tạo ra hiệu quả tốt hơn cho quá trình đào tạo. Do vậy,
hp://tainangvietnam.tk trungvanle@ymail.com 0979.59.42.59
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét