Chương III
Chương III
CÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP
CÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP
QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC
QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC
VỀ KINH TẾ
VỀ KINH TẾ
TS. Đỗ Thị Hải Hà
TS. Đỗ Thị Hải Hà
Giáo trình
Giáo trình
Quản lý nhà nước về kinh tế
Quản lý nhà nước về kinh tế
, 2008, Trường ĐH Kinh tế quốc dân,
, 2008, Trường ĐH Kinh tế quốc dân,
Nxb ĐH Kinh tế quốc dân
Nxb ĐH Kinh tế quốc dân
2
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
1.
1.
Khái niệm:
Khái niệm:
L
L
à tổng thể những
à tổng thể những
phương tiện hữu hình và vô hình mà
phương tiện hữu hình và vô hình mà
NN sử dụng để tác động lên mọi chủ
NN sử dụng để tác động lên mọi chủ
thể kinh tế trong xã hội nhằm thực
thể kinh tế trong xã hội nhằm thực
hiện mục tiêu quản lý kinh tế quốc
hiện mục tiêu quản lý kinh tế quốc
dân
dân
3
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
2.
2.
C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
a)
a)
Pháp luật:
Pháp luật:
là hệ thống các quy tắc xử sự
là hệ thống các quy tắc xử sự
mang tính bắt buộc chung do nhà nước
mang tính bắt buộc chung do nhà nước
đặt ra, thực hiện và bảo vệ nhằm mục
đặt ra, thực hiện và bảo vệ nhằm mục
tiêu bảo toàn và phát triển xã hội theo
tiêu bảo toàn và phát triển xã hội theo
các đặc trưng đã định.
các đặc trưng đã định.
Hình thức biểu hiện:
Hình thức biểu hiện:
-
-
VB quy phạm pháp luật
VB quy phạm pháp luật
-
-
VB áp dụng quy phạm pháp luật
VB áp dụng quy phạm pháp luật
4
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
2.
2.
C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
a)
a)
Pháp luật:
Pháp luật:
Vai trò
Vai trò
:
:
-
Xác lập trật tự kỷ cương xã hội cho các hoạt
Xác lập trật tự kỷ cương xã hội cho các hoạt
động kinh tế
động kinh tế
-
Tạo cơ sở pháp lý thực hiện quyền bình
Tạo cơ sở pháp lý thực hiện quyền bình
đẳng trong kinh tế
đẳng trong kinh tế
-
Tạo cơ sở pháp lý cho việc gắn phát triển
Tạo cơ sở pháp lý cho việc gắn phát triển
kinh tế với bảo vệ môi trường và độc lập
kinh tế với bảo vệ môi trường và độc lập
chủ quyền lãnh thổ quốc gia.
chủ quyền lãnh thổ quốc gia.
5
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
2.
2.
C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
b)
b)
Kế hoạch
Kế hoạch
Khái niệm
Khái niệm
: kế hoạch là tập hợp các mục tiêu
: kế hoạch là tập hợp các mục tiêu
phải làm và các phương tiện, nguồn lực,
phải làm và các phương tiện, nguồn lực,
phương thức tiến hành để đạt tới các mục tiêu
phương thức tiến hành để đạt tới các mục tiêu
đã định.
đã định.
Phân loại:
Phân loại:
-
Chiến lược phát triển kinh tế đất nước
Chiến lược phát triển kinh tế đất nước
-
Quy hoạch phát triển
Quy hoạch phát triển
-
Các kế hoạch cụ thể (dài hạn, ngắn hạn, trung hạn)
Các kế hoạch cụ thể (dài hạn, ngắn hạn, trung hạn)
-
Chương trình
Chương trình
-
Dự án
Dự án
6
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
2.
2.
C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
b)
b)
Kế hoạch
Kế hoạch
Vai trò
Vai trò
:
:
-
Kế hoạch là sự tính toán, cân nhắc kỹ trước khi
Kế hoạch là sự tính toán, cân nhắc kỹ trước khi
hành động, nhờ đó rủi ro, ách tắc sẽ bị hạn
hành động, nhờ đó rủi ro, ách tắc sẽ bị hạn
chế; các nguồn lực được sử dụng tốt.
chế; các nguồn lực được sử dụng tốt.
-
Kế hoạch vạch viễn cảnh tương lai cho con
Kế hoạch vạch viễn cảnh tương lai cho con
người, tạo niềm tin hành động tích cực cho con
người, tạo niềm tin hành động tích cực cho con
người
người
-
Kế hoạch là cơ sở để cho công tác kiểm tra có
Kế hoạch là cơ sở để cho công tác kiểm tra có
căn cứ thực hiện
căn cứ thực hiện
7
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
2.
2.
C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
c)
c)
Chính sách
Chính sách
Khái niệm
Khái niệm
:
:
-
Kế hoạch là sự tính toán, cân nhắc kỹ trước khi
Kế hoạch là sự tính toán, cân nhắc kỹ trước khi
hành động, nhờ đó rủi ro, ách tắc sẽ bị hạn
hành động, nhờ đó rủi ro, ách tắc sẽ bị hạn
chế; các nguồn lực được sử dụng tốt.
chế; các nguồn lực được sử dụng tốt.
-
Kế hoạch vạch viễn cảnh tương lai cho con
Kế hoạch vạch viễn cảnh tương lai cho con
người, tạo niềm tin hành động tích cực cho con
người, tạo niềm tin hành động tích cực cho con
người
người
-
Kế hoạch là cơ sở để cho công tác kiểm tra có
Kế hoạch là cơ sở để cho công tác kiểm tra có
căn cứ thực hiện
căn cứ thực hiện
8
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
2.
2.
C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
c)
c)
Chính sách
Chính sách
Hệ thống chính sách
Hệ thống chính sách
: là toàn bộ các chính
: là toàn bộ các chính
sách mà nhà nước sử dụng trong mỗi giai đoạn
sách mà nhà nước sử dụng trong mỗi giai đoạn
phát triển cụ thể
phát triển cụ thể
-
Chính sách cơ cấu kinh tế
Chính sách cơ cấu kinh tế
-
Chính sách các thành phần kinh tế
Chính sách các thành phần kinh tế
-
Chính sách thuế
Chính sách thuế
-
Chính sách đối ngoại, v.v.
Chính sách đối ngoại, v.v.
9
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
2.
2.
C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
c)
c)
Chính sách
Chính sách
Vai trò
Vai trò
:
:
-
Là các giải pháp quản lý theo hướng trọng tâm,
Là các giải pháp quản lý theo hướng trọng tâm,
trọng điểm
trọng điểm
-
Là sự động não, cân nhắc tính toán của nhà
Là sự động não, cân nhắc tính toán của nhà
nước
nước
-
Là cách khai thác các mặt mạnh, hạn chế các
Là cách khai thác các mặt mạnh, hạn chế các
mặt yếu cụ thể nào đó của nhà nước
mặt yếu cụ thể nào đó của nhà nước
10
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
2.
2.
C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
d)
d)
Tài sản quốc gia
Tài sản quốc gia
Khái niệm
Khái niệm
: Tài sản quốc gia là tổng thể các
: Tài sản quốc gia là tổng thể các
nguồn lực mà nhà nước làm chủ, có thể đưa ra
nguồn lực mà nhà nước làm chủ, có thể đưa ra
khai thác phục vụ mục tiêu phát triển đất nước.
khai thác phục vụ mục tiêu phát triển đất nước.
Các loại tài sản:
Các loại tài sản:
-
Ngân sách nhà nước: là toàn thể các khoản thu
Ngân sách nhà nước: là toàn thể các khoản thu
chi hàng năm của nhà nước được Quốc hội
chi hàng năm của nhà nước được Quốc hội
thông qua.
thông qua.
-
Tài nguyên thiên nhiên: đất đai, biển cả, bầu
Tài nguyên thiên nhiên: đất đai, biển cả, bầu
trời, v.v.
trời, v.v.
-
Công khố: là kho bạc nhà nước và các nguồn
Công khố: là kho bạc nhà nước và các nguồn
dự trữ có giá trị (ngoại tệ, vàng, đá quý, di sản
dự trữ có giá trị (ngoại tệ, vàng, đá quý, di sản
có giá trị thương mại, v.v.)
có giá trị thương mại, v.v.)
11
I. CÔNG CỤ QLKT
I. CÔNG CỤ QLKT
2.
2.
C
C
ác loại công cụ chủ yếu
ác loại công cụ chủ yếu
:
:
d)
d)
Tài sản quốc gia
Tài sản quốc gia
Các loại tài sản:
Các loại tài sản:
-
Kết cấu hạ tầng: là tập hợp các trang bị, các
Kết cấu hạ tầng: là tập hợp các trang bị, các
công trình vật hoá nhằm tạo môi trường chuyển
công trình vật hoá nhằm tạo môi trường chuyển
dịch cho sản xuất và đời sống của con người.
dịch cho sản xuất và đời sống của con người.
-
Doanh nghiệp nhà nước
Doanh nghiệp nhà nước
-
Các chuyên gia đầu ngành khoa học
Các chuyên gia đầu ngành khoa học
Vai trò:
Vai trò:
Là các đầu vào quan trọng của sự
Là các đầu vào quan trọng của sự
phát triển kinh tế
phát triển kinh tế
12
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP QLNN
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP QLNN
VỀ KINH TẾ
VỀ KINH TẾ
1.
1.
Khái niệm:
Khái niệm:
Các phương pháp quản lý của
Các phương pháp quản lý của
nhà nước về kinh tế là tổng thể các cách
nhà nước về kinh tế là tổng thể các cách
thức tác động có chủ đích và có thể có của
thức tác động có chủ đích và có thể có của
nhà nước lên hệ thống kinh tế quốc dân,
nhà nước lên hệ thống kinh tế quốc dân,
nhằm đạt được mục tiêu quản lý kinh tế - xã
nhằm đạt được mục tiêu quản lý kinh tế - xã
hội đặt ra.
hội đặt ra.
NX: - Phương pháp có tính năng động
NX: - Phương pháp có tính năng động
- Tính lựa chọn
- Tính lựa chọn
13
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP QLNN
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP QLNN
VỀ KINH TẾ
VỀ KINH TẾ
2.
2.
Phương pháp hành chính- tổ chức
Phương pháp hành chính- tổ chức
.
.
a)
a)
Khái niệm:
Khái niệm:
các phương pháp hành chính trong
các phương pháp hành chính trong
quản lý kinh tế của nhà nước là các cách tác động
quản lý kinh tế của nhà nước là các cách tác động
trực tiếp bằng các quyết định dứt khoát mang tính
trực tiếp bằng các quyết định dứt khoát mang tính
bắt buộc của nhà nước lên đối tượng quản lý
bắt buộc của nhà nước lên đối tượng quản lý
nhằm đạt được mục tiêu đặt ra.
nhằm đạt được mục tiêu đặt ra.
b)
b)
Vai trò:
Vai trò:
Xác lập trật tự cho các đối tượng kinh tế hoạt
Xác lập trật tự cho các đối tượng kinh tế hoạt
động
động
Giải quyết vấn đề nhanh chóng, dứt khoát
Giải quyết vấn đề nhanh chóng, dứt khoát
Khâu nối các phương pháp khác lại
Khâu nối các phương pháp khác lại
14
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP QLNN
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP QLNN
VỀ KINH TẾ
VỀ KINH TẾ
2.
2.
Phương pháp hành chính- tổ chức
Phương pháp hành chính- tổ chức
.
.
c)
c)
Hình thức thực hiện:
Hình thức thực hiện:
Ban hành luật pháp kinh tế và quản lý có
Ban hành luật pháp kinh tế và quản lý có
liên quan
liên quan
Tiêu chuẩn hoá cán bộ, bộ máy
Tiêu chuẩn hoá cán bộ, bộ máy
Nâng cao chất lượng các quyết định
Nâng cao chất lượng các quyết định
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét