Luận văn tốt nghiệp
Qua ú ta thy vn cú mt vai trũ c bit quan trng trong quỏ trỡnh
hot ng sn xut kinh doanh ca doanh nghip núi riờng v ca nn kinh t
núi chung .
1.2. Phõn loi vn v ngun vn trong doanh nghip :
Tu theo yờu cu qun lý v c im hot ng sn xut kinh
doanhca mi loi hỡnh doanh nghip , cú th la chn cỏc cn c phõn loi
vn khỏc nhau . Tuy nhiờn , xột mt cỏch tng th , phõn tớch hiu qu s
dng vnthỡ cn cn c vo vai trũ c im chu chuyn ca vn trong quỏ
trỡnh sn xut kinh doanh . Da vo tiờu chớ ny , ton b vn kinh doanh ca
doanh nghip c chia thnh hai b phn : Vn c nh ( VC ) v vn lu
ng ( VL ) . Mi b phn cú c im chu chuyn khỏc nhau v u úng
vai trũ quan trng trong quỏ trỡnh sn xut kinh doanh ca doanh nghip .
2. Vn c nh.
Vn c nh ca doanh nghip l mt b phn u t ng trc v ti
sn c nh m c bit ca nú l luõn chuyn dn dn trong nhiu chu k sn
xut v hon thnh mt vũng luõn chuyn khi ti sn c nh ht thi gian s
dng .
L vn u t ng trc mua sm ti sn c nh ( TSC ) nờn quy
mụ vn c nh nhiu hay ớt s quyt nh quy mụ ti sn vn c nh ln hay
nh ; t ú m nh hng rt ln n trỡnh , trang bi k thut cụng ngh v
nng lc sn xut kinh doanh ca doanh nghip . Ngc li , c diim vn
ng ca ti sn c nh li cú nh hng chi phi n c im tun hon v
chu chuyn vn c nh. T mi liờn h ú ta cú th khỏi quỏt nhng c
im c bn v s vn ng ca vn c nh trong quỏ trỡnh sn xut kinh
doanh nh sau :
Trần Thị Mai Anh
5
Luận văn tốt nghiệp
* Vn c nh tham gia nhiu chu k sn xut : cú c im ny l do
ti sn c nh cú giỏ tr ln . Thi gian s dng di v phỏt huy tỏc dng
trong nhiu chu k sn xut . Vỡ th vn c nh biu hin bng tin ca ti
sn c nh cng tham gia vo chu k sn xut .
* Vn c nh dch chuyn giỏ tr dn dn , tng phn trong cỏc chu k
sn xut : Khi tham gia vo quỏ trỡnh sn xut , ti sn c nh khng b thay
i hỡnh thỏi hin vt ban u nhng tớnh nng cụng sut thỡ gim dn , tc l
nú b hao mũn cựng vi s gim dn v giỏ tr s dng ca ti sn c nh
cng b gim i . Theo ú , vn c nh c tỏch thnh hai b phn :
+ B phn th nht : Tng ng vi giỏ tr hao mũn c chuyn
vo giỏ tr sn phm dúi hỡnh thc chi phớ khu hao. Khi doanh nghip tiờu
th sn phm v thu oc tin bỏn hng , mt bụ phn tin bỏn hng s oc
trớch ra tng ng ci giỏ tr hao mũn TSC - ú l tin khu hao c bn
TSC. tin khu hao oc tớch lu thnh qu khu hao c bn , qu ny oc
dựng tỏi sn xut gin n v tỏi sn xut m rng ti sn c nh nhm
mc ớch duy trỡ v tng nng lc sn xut cho doanh nghip .
+ B phn th hai : L phn giỏ tr cũn li oc c nh trong
hỡnh thỏi vt cht ca VC l TSC . Sau mi chu k sn xut giỏ tr cũn li
ca TSC ngy cng gim i trong khi phn vn luõn chuyn vo giỏ tr sn
phm ngy cng tng lờn tng ng vi s gim dn giỏ tr s dng ca
TSC .Kt thỳc quỏ trỡnh vn ng cng l lỳc TSC ht thi gian s
dng ,VC hon thnh m vũng luõn chuyn .
VC l mt b phn quan trng thng chim t trng ln trong ton
b kinh doanh ca doanh nghip , c im luõn chuyn ca nú li tuõn theo
tớnh quy lut riờng ;do ú vic qun lý v s dng VC cú nh hng trc
tip ộn hiu qu s dng vn sn xut kinh doanh cua doanh nghip .
Trần Thị Mai Anh
6
Luận văn tốt nghiệp
2.1. Vn lu ng .
Vn lu ng mt b phn vn sn xut l biu hin bng tin ca
ton b giỏ tr ti sn lu ng v vn lu thụng m bo quỏ trỡnh sn
xut v tỏi sn xut ca danh nghip oc tin hnh bỡnh thũng .VL bao
gm giỏ tr ti sn lu dng nh : nguyen vt liu chớnh ,na thnh phm mua
ngoi , vt liu ph , bao bỡ ,vt liu bao bỡ , nhiờn liu v ph tựng thay th ,
cụng c lao ng , sn phm d dang na thnh phm t ch ngoi , thnh
phm , hng hoỏ, dựng cho tiờu th sn phm , vt t thuờ ngoi ch bin ,
vn cam kt ,vn tin mt , thnh phm trờn ũng gi di. Qua mi chu k
sn xut vn lu ng tri qua nhiu hỡnh thỏi khỏc nhau : Tin t , úi tng
lao ng , sn phm d dang , na thnh phm , thnh phm d dang , thnh
phm tr li hỡnh thỏi tin t sau khi tiờu th sn phm
* Cn c vo quỏ trỡnh tun hon v luõn chuyn vn lu ng ngi
ta chia ra ba loi :
+ Vn d tr : L phn vn dựng mua nguyờn vt liu . ph
tựng thay th d tr v chun b ua vo sn xut .
+ Vn trong sn xut : L phn vn trc tip phc v cho giai on
nh sn phm d dang , na thnh phm t ch , chi phớ ch phõn b .
+ Vn lu ng : L phn v trc tip phc v cho giai on sn
xut nh sn phm , vn tin mt
Cn c vo phng phỏp xỏc nh vn ngi ta chia vn lu
ng thnh hai loi .
Trần Thị Mai Anh
7
Luận văn tốt nghiệp
+ Vn lu ng nh mc : L s vn lu ng cú th quy nh mc ti
thiu , cn thit thng xuyờn cho hot ng sn xut kinh doanh ca doõnh
nghip . Nú bao gm : Vn d tr , vn trng sn xut v thnh phm hng
hoỏ mua ngoi dựng cho tiờu th sn phm vt t thuờ ngoi ch bin .
+Vn lu ng nh mc : L s vvn c nh cú th phỏt sinh trong
quỏ trớnh sn xut kinh doanh ca doanh nghip nhng khụng cú cn c
tớnh toỏn nh mc c (nh thnh phm trờn ng gi i bỏn, vn kt
toỏn)
Cn c vo ngun vn lu ng ngi ta chia lm hai loi :
+ Vn lu ng t cú : L s vn doanh nghip c nh nc cp
khụng phi tr c s dng lõu di theo ch ca nh nc quy nh , vn
c b sung t li nhun , cỏc khon tin phi tr nhng cha n thi hn
tr nh tin lng , tin nh , in , nc .
+ Vn lu ng i vay : L b phn vn doanh nghip i vay ca ngõn
hng nh nc , ca cỏc n v kinh t khỏc .
Ngoi ra trong nn kinh t th trng vn ca doanh nghip cũn c
biu hin di mt s hỡnh thỏi khỏc nh :
Trỡnh cụng ngh
Trỡnh ngun nhõn lc
Nhón hiu hng hoỏ
2.2. Ngun vn kinh doanh ca doanh nghip :
Quan im khoa hc phng phỏp lun ca ch ngha duy vt bin
chng Mỏc xớt ó ch ra rng : Khi nghiờn cu mt s vt hin tng cn
phi nghiờn cu nú trong mi quan h rng buc khụng th tỏch ri vi cỏc s
Trần Thị Mai Anh
8
Luận văn tốt nghiệp
vt hin tng khỏc . Do vy khụng ch nghiờn cu vn m cũn phi xem xột
ngun hỡnh thnh vn trong doanh nghip .
Trong nn kinh t th trng vn kinh doanh ca doanh nghip c
hỡnh thnh t nhiu ngun khỏc nhau . Mi ngun u cú nhng u nhc
im nht nh . t chc v la chn hỡnh thc huy ng vn thớch hp ,
cú hiu qu , vn phi cú s phõn loi ngun vn . Vic phõn loi ngun vn
c thc hin da vo nhiu tiờu thc khỏc nhau . Di õy l 3 cỏch phõn
loi ch yu :
3. Cn c vo quan h s dng v vn .
Theo tiờu thc ny, ngun vn kinh doanh ca doanh nghip c chia
thnh 2 loai : ngun vn ch s hu v n phi tr .
a. Ngun vn ch s hu :
L phn vn thuc quyn s hu ca doanh nghip . Doanh nghip cú
quyn chim hu , s dng v nh ot , bao gm : Vn iu l , vn t b
sung , vn do ngõn sỏch nh nc cp ( nu cú ) trong ú :
Ngun vn iu l : Trong cỏc doanh nghip t nhõn , vn u t ban
u do ch s hu u t . Trong cỏc doanh nghip nh nc , vn u t
ban u do nh nc cp mt phn hoc ton b .
Ngun vn t b sung : Bao gm tt c cỏc ngun m doanh nghip t
b sung t ni b doanh nghip nh li nhun li qu , qu khu hao , qu
d phũng ti chớnh qu u t phỏt trin .
Ngun vn ch s hu : L ngun vn quan trng v cú tớnh n nh
cao , nú th hin quyn t ch v ti chớnh ca doanh nghip . T trng v
ngun vn ny trong c cu ngun vn cng ln thỡ s c lp v ti chớnh
cng cao v ngc li .
Trần Thị Mai Anh
9
Luận văn tốt nghiệp
b. N phi tr :
L tt c cỏc khon n phỏt sinh trong quỏ trỡnh kinh doanh nh doanh
nghip cú trỏch nhim phi thanh toỏn cho cỏc tỏc nhõn kinh t , bao gm cỏc
vn chim dng v cỏc khon n vay .
Ngun vn chim dng hp phỏp : Ch mang tớnh tm thi , doanh
nghip ch cú th s dng trong thi gian ngn . Nhng vỡ nú cú u im ni
bt l doanh nghip khụng phi tr chi phớ s dng vn nờn ũn by ti chớnh
luụn dng . Vỡ vy , doanh nghip cn trit tn dng ngun vn ny trong
gii hn cho phộp nhm nõng cao hiu qu s dng vn m vn m bo k
lut thanh toỏn . Thuc loi ny cú :
- Cỏc khon n khỏch hng cha n hn tr
- Cỏc khon phi np ngõn sỏch nh nc cha n hn np
- Cỏc khon phi thanh toỏn vi cụng nhõn viờn cha n hn thanh
toỏn
Ngun vn chim dng ch mang tớnh cht tm thi , doanh nghip ch
cú th s dng trong thi gian ngn nhng vỡ nú cú u im ni bt l doanh
nghip khụng pha tr chi phớ s dng vn , ũn by ti chớnh luụn dng ,
nờn trong thc t doanh nghip nờn trit tn dng ngun vn ny trong gii
hn cho phộp nhm nõng cao hiu qu s dng vn m vn m bo k lut
thanh toỏn .
Cỏc khon n vay : Bao gm vn vay ngn trung di hn ca ngõn
hng , n trỏi phiu v cỏc khon n khỏc . Vay ngn hn , di hn ngõn hng
v cỏc t chc tớn dng cú c im l doanh nghip phi tr chi phớ s dng
vn di hỡnh thc lói vay v phi m bo cỏc iu kin rng buc nh phi
cú ti sn th chp hay phng ỏn kinh doanh kh thi Nu doanh nghip cú
uy tớn v cú mi quan h tt vi ngõn hng , vic thc hin cỏc khon vay n
Trần Thị Mai Anh
10
Luận văn tốt nghiệp
s tr nờn d dng hn . N vay thc s l ngun vn rt quan trng cú th
ỏp ng nhu cu u t ca doanh nghip mc ln .
Phỏt hnh trỏi phiu : Vay n bng trỏi phiu l mt hỡnh thc huy
ng vn c trng ca cỏc doanh nghip trong nn kinh t th trng . õy l
bin phỏp to vn kinh doanh ch yu cỏc nc phỏt trin . nc ta , theo
ngh nh 72 / CP ngy 26/7/1994 chớnh ph cho phộp cỏc doanh nghip nh
nc phỏt hnh trỏi phiu huy ng vn v lut doanh nghip nm 1999
cng ó m rng thờm kờnh huy ng vn bng phỏt hnh trỏi phiu cho loi
hỡnh cụng ty TNHH . Nhng trờn thc t vic s dng ngun vn ny cỏc
doanh nghip Vit Nam hin nay cũn rt hn ch .
Trong iu kin hin nay , khi m nhu cu vn kinh doanh ca cỏc
doanh nghip khụng ngng gia tng thỡ vai trũ ca ngun vn n phi tr
ngy cng tr nờn quan trng . Tuy nhiờn , khi s dng ngun vn ny cn
phi xem xột tớnh hp lý ca h s n , khụng th ch trng vay c cng
nhiu cng tt hay vay vi bt kỡ giỏ no vỡ h s n no cng ln ,
ri ro cng cao . Khi h s n ln , ch s hu doanh nghip cú li ch ch
phi úng gúp mt lng vn nh m c s dng mt lng ti sn ln c
bit trong trng hp ũn by kinh t dng ( tc l khi doanh nghip to ra
li nhun trờn tin vay ln hn lói vay phi tr ) , doanh li vn ch s hu s
gia tng rt nhanh . Ngc li , nu tng ti sn khụng cú kh nng sinh ra
mt t l lói ln bự p lói vay thỡ doanh li vn ch s hu s gim sỳt
rt mnh . Khi ú doanh nghip cú kh nng phi i mt vi nguy c mt
kh nng thanh toỏn v kh nng phỏ sn cng rt gn .
Thụng thng , mt doanh nghip phi phi hp c hai ngun vn ch
s hu v n phi tr m bo nhu cu vn cho hot ng sn xut kinh
doanh . S kt hp gia hai ngun ny ph thuc vo c im ca ngnh m
doanh nghip ang hot ng cng nh quyt nh lm th no la chn
c mt c cu ti chớnh ti u ? ú chớnh l cõu hi luụn lm trn tr cỏc
Trần Thị Mai Anh
11
Luận văn tốt nghiệp
nh qun lý ti chớnh doanh nghip bi s thnh cụng hay tht bi ca mi
doanh nghip ph thuc vo s khụn ngoan hay kh di ca doanh nghip ú
khi la chn c cu ti chớnh .
3.1. Cn c vo thi gian huy ng v s dng vn
Theo tiờu thc ny , ngun vn kinh doanh ca doanh nghip c chia
thnh : ngun vn thng xuyờn v ngun vn tm thi .
a. Ngun vn thng xuyờn :
õy l ngun vn cú tớnh cht n nh m doanh nghip cú th s dng
trong thi gian di , bao gm : ngun vn ch s hu v cỏc khon n di hn
. Ngun vn ny thng c s dng u t ti sn c nh v mt b phn
ti sn lu ng thng xuyờn , cn thit .
b. Ngun vn tm thi :
L ngun vn cú tớnh cht ngn hn ( di mt nm ) m doanh nghip
cú th s dng ỏp ng cỏc nhu cu v vn cú tớnh cht tm thi , bt
thng phỏt sinh trong quỏ trỡnh hot ng sn xut kinh doanh ca doanh
nghip . Cỏch phõn loi nay giỳp cho ngi qun lý doanh nghip xem xột
huy ng cỏc ngun vn mt cỏch phự hp vi thi gian s dng , lp k
hoch ti chớnh v hỡnh thnh nhng d nh t chc vn trong tng lai .
3.2. Cn c vo phm vi huy ng vn :
Da vo tiờu thc ny , ngun vn kinh doanh ca doanh nghip c
chia thnh hai loi l : ngun vn bờn trong v ngun vn bờn ngoi
a. Ngun vn bờn trong doanh nghip :
Trần Thị Mai Anh
12
Luận văn tốt nghiệp
L ngun vn cú th huy ng c t bn thõn doanh nghip bao
gm : tin khu hao ti sn c nh , li nhun li , cỏc khon d phũng ,
thu t thanh lý , nhng bỏn ti sn c nh
Trong vic huy ng vn , ngun vn bờn trong luụn gi vai trũ quan
trng vỡ nú phỏt huy c ni lc ca doanh nghip , doanh nghip khụng
phi lo tr tin lói vay nh kỡ v tin gc . Huy ng ti a ngun vn bờn
trong tc l gim bt chi phớ u t n mc thp nht , mt khỏc s dng
ngun vn ny s to ra th ch ng th vng chc v ti chớnh cho doanh
nghip .
b. Ngun vn bờn ngoi doanh nghip :
L ngun vn m doanh nghip cú th huy ng t bờn ngoi bao
gm : vn vay ngõn hng v cỏc t chc kinh t khỏc , vn liờn doanh , liờn
kt , vn huy ng do phỏt hnh trỏi phiu , n ngi cung cp v cỏc khon
n khỏc .
Huy ng ngun vn t bờn ngoi cú li th to cho doanh nghip
mt c cu ti chớnh linh hot hn nhng nhc im ca nú l nu doanh
nghip vay n , doanh nghip phi tr tin lói vay v phi hon tr n gc
ỳng thi hn ; nu doanh nghip s dng vn kộm hiu qu hoc bi cnh
nn kinh t thay i theo chiu hng bt li cho doanh nghip thỡ vic hon
tr lói vay v n gc s thnh mt gỏnh nng v doanh nghip phi chu ri ro
ln .
Huy ng vn bng con ng bờn ngoi rt phong phỳ , mi hỡnh
thc huy ng li cú u nhc im riờng . Do ú , ngi qun lý phi cõn
nhc , thn trng trong cụng vic la chn hỡnh thc huy ng vn cho hiu
Trần Thị Mai Anh
13
Luận văn tốt nghiệp
qu mang li cao nht , chi phớ s dng vn thp nht v gim thiu c kh
nng ri ro .
T vic nghiờn cu cỏc phng phỏp phõn loi ngun vn kinh doanh
ta thy vn t ra cho cỏc doanh nghip hin nay l i ụi vi vic tng
cng qun lý v s dng hiu qu s vn hin cú , doanh nghip cn phi
ch ng to lp , khai thỏc ngun vn t cỏc ngun , phi hp iu ho cỏc
ngun vn mt cỏch hp lý nhm mc ớch phc v tt nht cho quỏ trỡnh sn
xut kinh doanh .
4. Cỏc ch tiờu ỏnh giỏ khỏi quỏt tỡnh hỡnh ti chớnh v phõn tớch
hiu qu s dng vn ca doanh nghip .
4.1. ỏnh giỏ khỏi quỏt tỡnh hỡnh ti chớnh .
cú th ỏnh giỏ c tỡnh hỡnh ti chớnh ca doanh nghip
phi s dng ti liu ch yu l cỏc bỏo cỏo ti chớnh . õy ta cú th s dng
bng cõn i k toỏn , bỏo cỏo kt qu kinh doanh .
Bng cõn i k toỏn l mt bỏo cỏo ti chớnh phn ỏnh tng quỏt tỡnh
hỡnh ti sn ca doanh nghip ti mt thi im nht nh di hỡnh thỏi tin
t theo giỏ tr ti sn . Kt cu ca bng gm hai phn :
- Phn phn ỏnh giỏ tr ti sn gi l Ti sn
- Phn phn ỏnh ngun hỡnh thnh ti sn gi l Ngun vn hay
Vn ch s hu v cụng n
Mi phn u cú s tng cng v s tng cng ca hai phn bao gi
cng bng nhau vỡ phn ỏnh cựng mt lng ti sn , tc l : Ti sn = Ngun
vn.
Trần Thị Mai Anh
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét