tiêu dùng ưa chuộng do giá cả rẻ hơn, màu thịt trắng hơn tôm sú đồng thời trước
tình hình khó khăn của tôm sú nên ngày càng có nhiều khu vực nuôi tôm sú chuyển
sang nuôi tôm thẻ chân trắng nên diện tích tôm thẻ chân trắng đang có xu hướng
tăng lên.
2.2. Tình hình nuôi tôm thẻ ở việt nam
Tôm thẻ chân trắng là một đối tượng nuôi rất mới ở Việt Nam. Tôm thẻ chân
trắng được nhập lần đầu tiên vào nước ta năm 2000 và được nuôi năm 2001 bởi
công ty Duyên Hải – Bạc Liêu. Tuy nhiên, do đây là đối tượng nuôi mới và trước
những diễn biến dịch bệnh tôm thẻ chân trắng trên thế giới nên việc nuôi đối tượng
này chỉ mang tính chất thử nghiệm ở một số địa phương như Bạc Liêu (Công ty
Duyên Hải – Bạc Liêu – 4/2001), Khánh Hòa (Công ty trách nhiệm hữu hạn Long
Sinh – 3/2001), Phú Yên (Công ty TNHH quốc tế Asia Hawai )
Năm 2006 do lo ngại về dịch bệnh của tôm thẻ chân trắng như hội chứng
taura có thể lây nhiễm sang tôm sú và các loài tôm khác, ảnh hưởng tới nghề nuôi
tôm sú như ở các nước Thái Lan, Trung Quốc đã gặp phải nên để đảm bảo tính phát
triển bền vững của nghề nuôi tôm sú, Bộ Thuỷ sản đã ra công văn số 475/TS-NTTS
ngày 6/3/2006 không cho các tỉnh ở Đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh Bà Rịa – Vũng
Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh được sản xuất và nuôi tôm thẻ chân trắng nhưng để
sử dụng hợp lý và có hiệu quả môi trường vùng nước nuôi tôm, góp phần đa dạng
hoá tôm nuôi nước lợ đồng thời đảm bảo an ninh sinh thái, bền vững môi trường
nên các tỉnh từ Quảng Ninh đến Bình Thuận có thể đưa tôm thẻ chân trắng vào nuôi
bổ sung dưới sự quản lý chặt chẽ.
Năm 2008, trước tình hình tôm thẻ chân trắng đã và đang phát triển theo
hướng tốt, nhu cầu thị trường tăng cao đồng thời do tôm sú đang gặp khó khăn về
vấn đề dịch bệnh và xuất khẩu thì ngày 25/01/2008 Bộ Thủy sản đã ra chỉ thị cho
phép các tỉnh Nam Bộ được nuôi tôm thẻ chân trắng theo hình thức thâm canh và
theo quy hoạch. Sản lượng tôm thẻ chân trắng cũng tăng nhanh qua các năm: năm
2002 là 10.000 tấn; năm 2003 là 30.000 tấn (Briggs và ctv, 2004), năm 2004 đạt sản
lượng 50.000 tấn (FAO, 2006) cho đến nay thì cả nước đã nuôi được 12.411 ha và
đạt sản lượng trung bình khá cao 10 tấn/ha/vụ.
Hiện nay, nguồn con giống tôm thẻ chân trắng nhập vào Việt Nam từ nhiều
nguồn khác nhau trước đây là Hawai nhưng hiện nay đa số là từ Trung Quốc đã
được nuôi ở nhiều địa phương ở Việt Nam như Quảng Ninh, Phú Yên… và các tỉnh
ở Đồng bằng sông Cửu Long như Bạc Liêu, Cà Mau, Sóc Trăng, Long An… cũng
mang lại nhiều hứa hẹn, tôm thẻ chân trắng đã mở ra một hướng mới cho nghề nuôi
tôm biển, góp phần làm đa dạng hóa đối tượng nuôi ở Đồng bằng sông Cửu Long
nói riêng và cả nước nói chung.
2.3. Tình hình năm 2010:
Năm 2010, Nhật Bản vẫn là thị trường nhập khẩu tôm lớn của Việt Nam, thị
trường này đang gia tăng nhập khẩu tôm thẻ chân trắng, chiếm tới 18% khối lượng
tôm nhập khẩu. Năm 2010, Hàn Quốc sau khủng hoảng cũng sẽ là thị trường quan
trọng đối với tôm Việt Nam.
Qua những dự báo, nhận định khả quan như vậy, nhưng những tháng đầu
năm 2010,tôm nguyên liệu thiếu trầm trọng do dịch bệnh hoành hành. Dịch bệnh
tôm đang xảy ra ở nhiều địa phương, gây thiệt hại lớn ở các tỉnh Long An, Bạc
Liêu, Quảng Trị. Báo cáo của Chi cục Thú y Long An cho biết, trong tỉnh hiện đã có
1.153ha tôm chết, chiếm 49% diện tích thả nuôi. Tôm thẻ chân trắng thiệt hại chiếm
79,6%; tôm sú thiệt hại chiếm 61,8% diện tích nuôi
Nguyên nhân tôm bị dịch là do chất lượng tôm giống không đảm bảo, bởi
75% tôm giống được nhập từ bên ngoài tỉnh về không qua kiểm dịch, mặt khác
nguồn nước kênh cung cấp cho toàn vùng bị ô nhiễm do hóa chất từ nước thải các
nhà máy. Tại Trà Vinh, trong 535 triệu con tôm sú thả nuôi đầu vụ đã có hơn 100
triệu con bị chết. Tại Bạc Liêu, khoảng 6.000ha tôm thuộc các huyện Phước Long,
Giá Rai bị thiệt hại do nắng nóng, nhiệt độ chênh lệch cao, thiếu nước gây ra.
Để hạn chế dịch bệnh trên tôm thẻ chân trắng, Chi cục nuôi trồng thuỷ sản
Quảng Nam đã hướng dẫn các địa phương thông báo cho người nuôi phải đóng chặt
cống, giữ nguồn nước, không cho thải ra để không lây lan sang hồ nuôi khác, dùng
thuốc Chlorin để diệt mầm bệnh; sau đó cải tạo, xử lý lại hồ nuôi để xuống giống lại
cho vụ 1 năm nay. Theo thống kê sơ bộ, đến thời điểm hiện tại đã có trên 90% số
diện tích nuôi tôm đã bị dịch bệnh, gây thiệt hại cho người nuôi hàng chục tỉ đồng.
Kết quả kiểm tra của các chuyên gia thuỷ sản Phú Yên cho biết, tôm nuôi ở
vùng Đà Nông có triệu chứng bỏ ăn, bị bệnh taura, đỏ thân, đốm trắng, nổi lên mặt
nước rồi đâm đầu vào bờ chết hàng loạt. Nguyên nhân chính là do ô nhiễm môi
trường nguồn nước nghiêm trọng.
Tình trạng nắng nóng kéo dài, khô hạn làm cho dòng chảy kém lưu thông,
trong khi đó một số người nuôi thiếu ý thức cộng đồng, mạnh ai nấy thả tôm không
theo thời vụ, đã xả nước thải của những ao hồ bị dịch bệnh ra sông, khiến cho cả
vùng nuôi bị ô nhiễm nặng. Thêm vào đó, hầu hết bà con đều chuyển sang thả nuôi
tôm thẻ chân trắng với mật độ quá dày, khoảng 100con/m
2
(dày gấp đôi so với quy
định mật độ tôm nuôi), trong khi nguồn tôm giống mua trôi nổi ở nhiều nơi, không
qua kiểm dịch. Do đó, tình trạng dịch bệnh xãy ra lan tràn là không thể tránh khỏi
(Thế Thị Xuân Hiệp-08141161 DH08NY).
2.4. Tình hình nuôi tôm thẻ chân trắng ở Bạc Liêu:
Từ nhiều năm trước, ở Bạc Liêu có một Công ty 100% vốn nước ngoài đã
nuôi tôm thẻ chân trắng. Công ty này đã nhập tôm giống và tôm bố mẹ để sản xuất
giống, ương nuôi, nhân rộng dưới sự giám sát của Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thủy
sản, bước đầu đã mang lại một số thành công nhất định, tôm phát triển khá tốt, năng
suất đạt khá. Tuy nhiên, khi nhân rộng cho một số hộ nuôi tôm trong và ngoài tỉnh
thì gặp rất nhiều khó khăn. Do đây là một đối tượng nuôi quá mới với người dân,
quy trình kỹ thuật nuôi chưa được hoàn chỉnh, cộng với thị trường đầu ra không ổn
định ( chủ yếu tiêu thụ tại thị trường nội địa ) nên hiệu quả kinh tế không cao, từ đó
không khuyến khích người dân đầu tư nuôi loại tôm này. Sở Thủy sản ( nay là Sở
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ) cũng đã từng có một đề án nuôi thử nghiệm
tôm thẻ chân trắng theo hướng quảng canh nhưng hiệu quả ra sao vẫn chưa được
công bố, rút kinh nghiệm (!?). Hiện nay, toàn tỉnh có khoảng 10 ha nuôi tôm thẻ
chân trắng, tập trung chủ yếu tại thị xã Bạc Liêu .
Trong năm 2010 trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu tổng diện tích nuôi tôm thẻ chân
trắng là 118,4 ha (CN-BCN là 93 ha, QCCT: 25,4 ha). So với cùng kỳ năm 2009
(334 ha) thì diện tích nuôi tôm chân trắng giảm đến 35,4 % và giảm chủ yếu ở mô
hình nuôi tôm theo hình thức CN-BCN. Năm 2010 có tới 84,1 ha diện tích nuôi tôm
thẻ chân trắng nằm ngoài vùng quy hoạch, tập trung chủ yếu ở 4 huyện, thị Giá Rai,
Đông Hải, Phước Long và thị xã Bạc Liêu. Trong đó, huyện Giá Rai và Đông Hải
thị xã Bạc Liêu nuôi CN-BCN với diện tích 58,7 ha, riêng huyện Phước Long nuôi
với hình thức kết hợp tôm thẻ chân trắng và tôm sú với 25,4ha.
2.5. ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC
2.5.1. Phân loại
Ngành: Arthropoda
Lớp: Crustacea
Bộ: Decapoda
Họ chung: Penaeidea
Họ: Penaeus Fabricius
Giống: Penaeus
Loài: Penaeus vannamei
(Nguyễn Trọng Nho, Tạ Khắc Thường, Lục Minh Diệp, 2006)
2.5.2. Đặc điểm phân loại
Chủy hơi cong xuống, có 8 – 9 răng trên chủy và có 1- 3 răng dưới chủy. Cơ thể có
màu trắng và chân màu trắng hay nhợt nhạt (Nguyễn Thanh Phương và Trần Ngọc
Hải, 2004)
2.5.3. Đặc điểm phân bố và nguồn gốc.
Tôm chân trắng (P.vannamei) có nguồn gốc từ vùng biển xích đạo Ðông Thái Bình
Dương (biển phía Tây Mỹ La tinh) và được nuôi phổ biến ở Ecurador. Ðây là loài
tôm quý có nhu cầu cao trên thị trường được nuôi phổ biến ở khu vực Mỹ La tinh và
cho sản lượng lớn gần 200 nghìn tấn (1999). Hiện nay được di nhập nhiều nước ở
châu Á.Tôm thẻ chân trắng được thuần hóa và thành công ở philipine(1978), ở
Trung Quốc(1988) (Ts.Phạm Xuân Thủy, KS.Phạm Xuân Yến, KS. Trình Văn
Liễn, thuộc viện nuôi trồng thủy sản trường Đại Học Nha Trang)
Tôm chân trắng là loài tôm nhiệt đới, có khả năng thích nghi với giới hạn rộng về
độ mặn và nhiệt độ. Mặc dù tôm có khả năng thích nghi với giới hạn rộng về nhiệt
độ (15 – 33
o
C), nhưng nhiệt độ thích hợp nhất cho sự phát triển của tôm là 23 –
32
0
C. Nhiệt độ tối ưu cho tôm lúc nhỏ (1g) là 30
o
C và cho tôm lớn (12 – 18g) là
27
o
C.( TS. Trần Viết Mỹ)
2.5.4. Vòng đời của Tôm Thẻ Chân Trắng
Ấu trùng (6 giai đoạn Nauplius, 3 giai đoạn Protozoa và 3 giai đoạn Mysis)
– hậu ấu trùng - ấu niên – trưởng thành. Thời kỳ ấu trùng tôm sống ở cửa sông sau
đó thì di cư ra vùng ven biển gần bờ.
Ở thời kỳ ấu niên và thiếu niên Tôm Thẻ sống ở vùng cửa sông. Ở giai đoạn
sắp trưởng thành và trưởng thành, khi tôm có thể tham gia sinh sản lần đầu thì
chúng sống ở vùng triều ở độ sâu khoảng 7- 20m nước. Đối với những con trưởng
thành và sản phẩm sinh dục đã chín hoàn toàn thì chúng di chuyển ra vùng biển
khơi ở độ sâu khoảng 70m nước và tham gia sinh sản tại đây.
Trứng và ấu trùng Mysis sống và phát triển tại vùng biển khơi theo dòng
nước trôi dạt vào bờ. Khi đến vùng triều thì ấu trùng đã chuyển sang giai đoạn
Postlarvae và tiếp tục theo thủy triều trôi dạt vào vào vùng cửa sông, phát triển
thành ấu niên và tiếp tục vòng đời của chúng.
2.5.5. Đặc điểm sinh trưởng và sự lột xác (Nguyễn Trọng Nho, Tạ Khắc Thường,
Lục Minh Diệp, 2006)
Sự tăng trưởng về kích thước của Tôm Thẻ có dạng bậc thang, thể hiện sự
sinh trưởng không liên tục. Kích thước giữa hai lần lột xác hầu như không tăng hoặc
tăng không đáng kể và sẽ tăng vọt sau mỗi lần lột xác. Trong khi đó sự tăng trưởng
về trọng lượng có tính liên tục hơn. Tôm Thẻ có tốc độ tăng trưởng tương đối
nhanh, tốc độ tăng trưởng tùy thuộc vào từng loài, từng giai đoạn phát triển, giới
tính và điều kiên môi trường, dinh dưỡng
Tôm có tốc độ tăng trưởng nhanh, trong điều kiện nuôi, với môi trường sinh
thái phù hợp, tôm có khả năng đạt 8 - 10g trong 60 - 80 ngày, hay đạt 35 - 40g trong
khoảng 180 ngày. Tôm tăng trưởng nhanh hơn trong 60 ngày nuôi đầu, sau đó, mức
tăng trọng giảm dần theo thời gian nuôi.
Tuổi thọ của tôm Thẻ
Tôm Thẻ có tuổi thọ ngắn, tuổi thọ của tôm đực thấp hơn tôm cái. Trong
điều kiện sinh thái tự nhiên, nhiệt độ nước 30- 32°C, độ mặn 20- 40‰ từ tôm bột
đến thu hoạch mất 180 ngày, cỡ tôm thu trung bình 40g/con, chiều dài từ 4cm tăng
lên tới 14cm. Tuổi thọ trung bình của Tôm Thẻ > 32 tháng.
2.5.6. Đặc điểm dinh dưỡng
Tôm chân trắng là loài ăn tạp, ăn cả thực vật và động vật ở các dạng phiêu
sinh, ăn chất hữu cơ…Đối với thức ăn công nghiệp thì cần độ đạm tương tối thấp
khoảng 35% nên giá thức ăn thường thấp hơn tôm sú. Tốc độ sinh trưởng nhanh:
sau 180 ngày thả tôm bột chúng có thể đạt 40 g/con. (Thái Bá Hồ, Ngô Trọng Lư,
2003; Bộ Thủy Sản, 2004)
Tôm chân trắng lột xác vào ban đêm, thời gian giữa 2 lần lột xác khoảng 1 –
3 tuần, tôm nhỏ (< 3g) trung bình 1 tuần lột xác 1 lần, thời gian giữa 2 lần lột xác
tăng dần theo tuổi tôm, đến giai đoạn tôm lớn (15 – 20g), trung bình 2,5 tuần tôm
lột xác 1 lần.
Nhờ đặc tính ăn tạp, bắt mồi khỏe, linh hoạt, nên tôm chân trắng trong quần
đàn có khả năng bắt mồi như nhau, vì thế tôm nuôi tăng trưởng khá đồng đều, ít bị
phân đàn.
2.5.7. Đặc điểm sinh sản
Sinh sản: 10 tháng tuổi thì tôm đạt tuổi thành thục. Tôm thẻ chân trắng là
loài có thelycum hở. Quá trình sinh sản tuân theo thứ tự: lột xác – thành thục – giao
vĩ – đẻ trứng. Tôm trưởng thành di cư ra vùng biển có độ mặn cao để sinh sản.
(Nguyễn Khắc Hường, 2003)
Mùa vụ đẻ trứng và sức sinh sản
Ở Bắc Equado, mùa vụ đẻ rộ từ tháng 4 đến tháng 5. Ở Peru mùa đẻ rộ từ
tháng 12 đến tháng 4. Số lượng trứng đẻ ra tùy theo kích cỡ của tôm mẹ. Nếu tôm
có khối lượng 30- 35g thì đẻ khoảng 100.000 – 250.000 trứng, đường kính trứng
khoảng 0,22mm. ( Thái Bá Hồ, Ngô Trọng Lư, 2006).
Chương III. NỘI DUNG
3. Thiết kế trại nuôi
3.1 Bảng thiết kế tổng quát trại nuôi thâm canh.
Ao lắng chính
Ao
cách
ly
Ao nuôi 1
6000 m
2
Ao nuôi 2
3000 m
2
Ao nuôi 3
4000 m
2
Ao nuôi 4
4000 m
2
Ao nuôi 5
4000 m
2
Ao nuôi 6
4000 m
2
Ao xữ lý
KHU QUẢN LÝ
KÊNH
DẪN
NƯỚC
XỮ
LÝ
NƯỚC
SÔNG
ĐƯỜNG GIAO THÔNG
TRẠM BƠM
NƯỚC
Cống xã nước Cống xiphong
Cống cấp nước Quạt nước
Ưu điểm:
Nằm trong vùng quy hoạch được phép nuôi.
Có nguồn nước cấp phù hợp, không bị ô nhiễm công nghiệp, đáp ứng các yêu cầu về
lý hóa của nước.
Có ao lắng, ao cách ly nên hạn chế được sự lây lan của mầm bệnh.
Đất ao nuôi có độ kết dính nên hạn chế sự thẩm thấu giữa các ao, giữa các mương.
Thuận lợi về giao thông, gần nguồn điện.
An ninh tốt.
3.2. Chuẩn bị ao nuôi.
3.2.1. Cải tạo ao
Đối với ao cũ:
Sau khi thu hoạch tôm xong thì xả hết nước, nạo vét hoặc hút hết lớp bùn
nhão đổ vào khu vực chứa thải rồi phơi đáy ao.
Tu sữa lại những chỗ bạt bị rách.
Đối với ao mới:
Bơm nước vào trong ao lắng để lắng khoảng 1 tuần sau đó lấy nước vào ao,
ngâm 2 – 3 ngày rồi tháo cạn, thực hiện lặp lại 2 - 3 lần. quá trình lấy nước vào ao
được lọc qua 2 lớp túilọc mịn để tránh cá tạp, trứng giáp xác vào ao.
Gia cố bờ ao, lót bạt đáy và bạt bờ. Ngoài ra, còn sử dụng lưới chim để bảo
vệ ao nuôi.
Nhận xét:
Do Công Ty đã nuôi thẻ nhiều năm nên quy trình cải
tạo ao rất khoa học, đã tạo điều kiện môi trường tốt trước
khi thả giống, qua đó đã chống được mầm bệnh trong ao
nuôi đồng thời cũng tăng tỉ lệ sống.
3.2.2. Diệt tạp
Lấy nước vào ao qua vải lọc, khi lượng nước cấp khoảng 1/3 ao thì dùng
Clear Cup liều lượng 500ml/ao để tiêu diệt trứng giáp xác, cua,còng…
Sau đó tiếp tục cấp nước vào đầy ao rồi dùng Saponine với liều lượng từ
100-150kg/ao. Trước khi sử dụng mở hết quạt nước khoảng 1h. Ngâm Saponin
trong nước ngọt trên 12 tiếng rồi té đều ra khắp ao, sử dụng vào ban đêm khoảng
21-22h tối.
Khi sử dụng xong thì chạy quạt tiếp tục khoảng 2h thì tắt quạt, qua ngày sau
khi có nắng thì mở quạt chạy liên tục trong một ngày.
3.2.3. Khử trùng nguồn nước
Trong nước ao thường có nhiều mầm bệnh như virus, vi khuẩn, nấm, tảo độc
và nguyên sinh động vật sinh ra các bệnh: đốm trắng, đầu vàng, MBV, đỏ mang,
đóng rong… Vì vậy, trước khi thả tôm giống cần phải khử trùng nước. Hoá chất
dùng để khử trùng nguồn nước phổ biến là chlorine. Sau khi sử dụng saponine
khoảng 5-7 ngày thì dùng chlorine để diệt khuẩn.
Chlorine có tác dụng diệt khuẩn rất tốt mỗi ao có thể dùng từ 20-30 kg hoà
loãng với nước ao phun đều khắp ao. Trước khi thả tôm giống phải mở máy quạt
nước cho bay hết khí chlo còn lại trong nước (thường thì từ 25-30 ngày). Sau đó test
lại chlorine trước khi gây màu nước.
3.2.3. Gây màu
Sử dụng vi sinh với liều lượng 200g/ao sau đó khoảng 2-3 ngày thì dùng vôi
kết hộp với dolomit khoảng 150kg/ao rồi sục khi liên tục trong 1 tuần. trước khi thả
tôm thì sử dung vi sinh lại lần nửa để khoảng 3 ngày thì tiến hành thả tôm.
Màu nước có ý nghĩa rất lớn đối với ao nuôi tôm để :
Làm tăng lượng ôxy hoà tan trong nước.
ổn định chất nước và làm giảm các chất độc trong nước.
Làm thức ăn bổ sung cho tôm.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét