Bài dự thi “Dự án xanh Sony” http://www.ebook.edu.vn
Nhóm sinh viên Khoa Môi Trường-ĐH Bách Khoa ĐN Trang
4
CHƯƠNG 1
ĐỐI TƯNG, HIỆN TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐÃ THỰC HIỆN
1.1. Đối tượng
Bãi rác Khánh Sơn (cũ) - Thành phố Đà Nẵng nằm tại chân núi Khi Đa thuộc thôn
Khánh Sơn, phường Hoà Khánh, quận Liên Chiểu, nằm ở phía Tây thành phố, cách
trung tâm thành phố khoảng 14 km.
- Phía Bắc giáp 2 sườn núi và doanh trại quân đội
- Phía Nam giáp khu kho của Ban quản lý H86
- Phía Đông giáp đồng ruộng và khu dân cư thôn Khánh Sơn
- Phía Tây giáp 2 khe suối và chân đồi.
Hình 1.1 - Mặt bằng tổng thể bãi rác Khánh Sơn, thành phố Đà Nẵng
Bài dự thi “Dự án xanh Sony” http://www.ebook.edu.vn
Nhóm sinh viên Khoa Môi Trường-ĐH Bách Khoa ĐN Trang
5
Với diện tích 17 ha; trong đó hệ thống xử lý nước rỉ rác gồm 3 hồ sinh học: hồ số 1, 2,
3 có diện tích lần lượt 1.5ha, 0.45ha, 0.37ha và độ sâu trung bình 1.5m. Nước rỉ rác
theo hệ thống mương thu gom chảy vào hồ 1 và được lưu lại một thời gian, sau đó
nước rỉ rác tiếp tục chảy sang hồ 2 và từ hồ 2 nước rỉ rác tự chảy sang hồ 3 để tiếp tục
quá trình xử lý. Sau quá trình tự làm sạch tại các hồ, nước rỉ rác theo mương đất nhỏ
chảy qua cánh đồng ruộng trong khu vực và nhậïp vào khe Thanh Khê chảy vào sông
Phú Lộc phía trên cầu Đa Cô.
Hình 1.2 - Bãi rác Khánh Sơn
Hình 1.3 - Nước rỉ ra từ hồ số 1
Hình 1.4 - Nước rỉ ra từ hồ số 2 Hình 1.5 - Nước rỉ ra từ hồ số 3
Bài dự thi “Dự án xanh Sony” http://www.ebook.edu.vn
Nhóm sinh viên Khoa Môi Trường-ĐH Bách Khoa ĐN Trang
6
1.2 Hiện trạng bãi rác
Nước có màu đen, mùi hôi thối khó chòu, môi trường pH cao. Nồng độ các chất ô
nhiễm cao COD = 1600 - 2500 mg/l, tỷ lệ BOD
5
/COD khoảng 0,3. Nước sau khi xử lý
đổ ra nguồn tiếp nhận(sông Phú Lộc) còn vượt với tiêu chuẩn nhiều lần. Như vậy,
nước rò rỉ tại bãi rác Khánh Sơn đã và đang gây ô nhiễm nghiêm trọng đến môi
trường; môi trường nước mặt, nước ngầm; môi trường đất, và sức khoẻ cộng đồng xung
quanh khu vực bãi rác.
Chò Huỳnh Thò Sở (tổ 5, Khánh Sơn, phường Hòa Khánh Nam, Liên Chiểu) lo
lắng: "Có phải do ô nhiễm nguồn nước mà bò bệnh hay không, chúng tôi không dám
nói. Nhưng chúng tôi rất muốn các cơ quan chức năng tiến hành xét nghiệm xem nguồn
nước ở nay, xem nó bò nhiễm thế nào, có uống được không để mọi người còn yên tâm”.
Cụ thể:” Chỉ trong vòng 1 năm trở lại gần đây, người dân sống tại khu vực bãi
rác Khánh Sơn liên tiếp phát hiện bò ung thư khi đi khám tại các sở y tế. Từ tổ 1 đến tổ
5 đều có người mắc phải. Thậm chí, nhiều gia đình chỉ có hai người con, nhưng cả hai
đều bò ung thư đường ruột đang trong giai đoạn cuối
Người dân ở khu vực gần bãi rác Khánh Sơn đều cho rằng, nguyên nhân gây bệnh là
do nguồn nước.
Ông Phạm Văn Lên – Tổ trưởng tổ 5 thì cho biết: “Nước ở nay bò nghiễm phèn
nặng, không thể uống được. Nước từ các con mương chảy ra đen kòt, trâu bò không dám
uống, cá chết hết trơn”. Nhiều gia đình ở đây, vì sợ ảnh hưởng đến sức khỏe phải mua
nước đóng chai về uống.Tuy nhiên, các sinh hoạt còn lại như nấu ăn, tắm rửa, giặt giũ…
thì vẫn phải sử dụng nước bò nhiễm phèn”. Ông Lên cho biết thêm:”Chúng tôi đã nhiều
lần kiến nghò lên phường xin can thiệp nhưng chờ mỏi cả cổ mà chẳng thấy ai đá động
gì đến chuyện này.”
Trao đổi với phóng viên, ông Lê Trần Nguyên Hân - Trưởng phòng Quản lý môi
trường , Sở Tài Nguyên - Môi trường Thành phố - cho biết: “ Tình trạng ô nhiễm môi
trường tại khu vực Khánh Sơn đã được báo động từ lâu. Mức độ ô nhiễm nước rỉ rác rất
lớn do bãi rác đã quá tải”.
Bài dự thi “Dự án xanh Sony” http://www.ebook.edu.vn
Nhóm sinh viên Khoa Môi Trường-ĐH Bách Khoa ĐN Trang
7
Về nguyên nhân bệnh bùng phát, Sở tài nguyên - môi trường sẽ phối hợp với cơ quan
y tế điều tra cụ thể. Trước mắt, sở sẽ kiến nghò lên UBND TP đề nghò đẩy nhanhtiến độ
đưa bãi rác mới vào hoạt động và xử lý kòp thời tình trạng ô nhiễm hiện nay “”.
Được trích từ “ www.nea.gov.vn
_ ngày 8/4/2007_ Khu vực bãi rác Khánh Sơn,
quận Liên Chiểu, Đà Nẵng”
1.3 Một số giải pháp đã thực hiện để giải quyết ô nhiễm
- Xử lý nước rỉ rác bằng các hồ sinh học và có bổ sung thêm chế phẩm EM (100–
120ít/ngày).
- Sau khi bãi rác ngừng hoạt động, công ty Môi Trường Đô Thò Thành phố Đà Nẵng
đã tiến hành nạo vét bùn đáy các hồ và pha loãng.
Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ mang tính cấp thời, không giải quyết triệt để và
kiểm soát được chất lượng nước rỉ sau khi bãi đóng cửa. Mặt khác, chi phí để thực
hiện các giải pháp này khá cao., không thích hợp cho các bãi lâu năm.
Bài dự thi “Dự án xanh Sony” http://www.ebook.edu.vn
Nhóm sinh viên Khoa Môi Trường-ĐH Bách Khoa ĐN Trang
8
CHƯƠNG 2
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN DỰ ÁN
2 1 Nội dung
Từ việc xác đònh được đối tượng và vấn đề cần giải quyết chúng tôi đã tiến hành
nghiên cứu với nội dung như sau:
1. Điều tra, khảo sát và đánh giá hiện trạng chất lượng nguồn nước:
- Sau khi biết được thông tin, chúng tôi đã tiến hành nhiều đợt quan trắc chất lượng
môi trường nước rỉ rác tại các hồ sinh học.
+ Quan trắc vào các ngày:19-7, 20-8-2007, 20-4-2008
+ Tiến hành phân tích các mẫu nước tại phòng thí nghiệm.
+ Tính toán xử lý số liệu và đánh giá hiện trạng chất lượng nguồn nước.
- Để có cơ sở đánh giá hiện trạng chất lượng nguồn nước rỉ rác tại bãi rác Khánh Sơn
thải ra sông Phú Lộc, chúng tôi đã tiến hành khảo sát, lấy mẫu, phân tích một số chỉ
tiêu đặc trưng tại các hồ sinh học và thu được kết quả như sau :
Bảng 2.1 - Kết quả phân tích chất lượng nguồn nước
Thông số Đơn vò Mẫu 1 Mẫu 2 Mẫu 3
pH - 7,8 8 8,2
BOD
5
mg/l
1032 515 265
COD
mg/l 2650 1475 610
SS mg/l 585 293 118
NH
4
+
mg/l 34,6 30,5 27,4
NO
3
-
mg/l 14,52 8,01 6,8
Phốt phát mg/l 21,4 17,8 13,6
Bài dự thi “Dự án xanh Sony” http://www.ebook.edu.vn
Nhóm sinh viên Khoa Môi Trường-ĐH Bách Khoa ĐN Trang
9
* Chú thích
- Vò trí lấy mẫu:
+ Mẫu 1: tại hồ số 1 của bãi rác Khánh Sơn
+ Mẫu 2: cuối hồ số 2 của bãi rác Khánh Sơn
+ Mẫu 3: cuối hồ số 3 của bãi rác Khánh Sơn
- Phương pháp phân tích:
Bảng 2.1 – Bảng liệt kê các phương pháp phân tích
STT Chỉ tiêu phân tích Phương pháp phân tích
1 pH Giấùy quỳ
2 BOD
5
Phương pháp xđ DO
3
COD
Phương pháp Bicrommat
4 SS Phương pháp khối lượng
5 NH
4
+
Phương pháp so màu
6 NO
3
-
Phương pháp so màu
7 Phốt phát Phương pháp so màu
* Đánh giá
Với các kết quả thu được ở bảng trên cho thấy, phần lớn các thông số chất lượng
nước thải ra tại hồ số 3 của bãi rác Khánh Sơn vào sông Phú Lộc đều vượt TCVN
nhiều lần. Qua đó, có thể thấy nếu tiếp tục thải ra mà không được xử lý thì sẽ dẫn đến
nguy cơ mắc các bệnh ngoài da, bệnh về đường ruột, bệnh ung thư đối với con người;
đối với động vật thì trâu bò không dám uống, cá chết; và gây ô nhiễm nguồn nước
mặt khu vực thành phố vì nguồn nước thoát ra sông Phú Lộc. Do nguồn nước có hàm
lượng các chất hữu cơ, chất độc hại và vi sinh vật cao chảy ra mương qua các đồng
ruộng làm cho nguồn nước mặt tại khu vực ô nhiễm nặng, đen kòt.
Bài dự thi “Dự án xanh Sony” http://www.ebook.edu.vn
Nhóm sinh viên Khoa Môi Trường-ĐH Bách Khoa ĐN Trang
10
* Tác hại của các chất ô nhiễm
- Với chất rắn lơ lững: có mặt trong nước rác cao sẽ có khả năng ảnh hưởng đến hệ
sinh thái của thuỷ vực đó. Chất rắn lơ lững làm tăng độ đục của nguồn nước, làm giảm
khả năng nhận ánh sáng của các tầng nước, dẫn đến giảm khả năng quang hợp của
thực vật thuỷ sinh và nguồn oxy sinh ra từ quang hợp cũng giảm kéo theo làm hạn chế
quá trình sinh trưởng và phát triển của động vật thuỷ sinh.
- Với các chất hữu cơ dễ phân huỷ sinh học và khó phân huỷ sinh học:
Chất hữu cơ dễ phân huỷ sinh học là các hợp chất protein, hidrâtccbon, chất béo có
nguồn gốc động vật và thực vật, sự có mặt các chất này trong bãi làm cho thành phần
nước rỉ rác có nhiều chất hữu cơ. Ô nhiễm các chất hữu cơ dễ phân huỷ sinh học sẽ
làm giảm nồng độ oxy hoà tan trong nước cho vi sinh vật sử dụng trog quá trình phân
huỷ các chất hữu cơ. Oxy hoà tan giảm sẽ gây tác hại nghiêm trọng đến tài nguyên
thuỷ sinh và suy giảm chất lượng nước sinh hoạt.
Ô nhiễm các chất hữu cơ khó phân huỷ sinh học: các chất này thuộc các chất hữu cơ
có vòng thưm, các chất đa vòng ngưng tụ, các hợp chất clo hữu cơ, phosphor hữu cơ
Hầu hết chúng là những chất hữu cơ có độc tính cao, rất độc hại đoói với sinh vật và
con người. Khi bò nhiễm độc thì tuỳ từng loại mà làm biến đổi gen, tổn thương tới các
cơ quan của cơ thể. Trong tự nhiên chúng khá bền vững, có khả năng tích luỹ và lưu
giữ lâu dài trong môi trường, gây ô nhiễm lâu dài làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái.
Thường các hợp chất clo tồn tại lâu trong môi trường nước, hàm lượng của chúng tăng
lên theo thời gian nên mức ô nhiễm của chúng càng lớn.
- Các chất dinh dưỡng N, P:
Thành phần các chất dinh dưỡng trong nước rác, các chất N, P gây hiện tượng phú
dưỡng nguồn nước, ảnh hưởng đến chất lượng nước và sự sống thuỷ sinh.
- Các loại vi khuẩn gây bệnh:
Nước rác là môi trưưòng để xuất hiện nhiều loại vi trùng gây bệnh nguy hiểm. Nhất là
nhóm vi khuẩn Coliform thường gây ra bệnh viêm dạ dày, nhiễm khuẩn đường tiết
liệu, ỉa chảy cấp tính, vi khuẩn gây bệnh thương hàn,
Bài dự thi “Dự án xanh Sony” http://www.ebook.edu.vn
Nhóm sinh viên Khoa Môi Trường-ĐH Bách Khoa ĐN Trang
11
Coliform là nhóm vi khuẩn đường ruột hình que hiếu khí hoặc kỵ khí tuỳ tiện và đặc
biệt là Escherichia coli (E. coli) là một loài vi khuẩn có nhiều trong phân người, phân
động vật.
Như vậy hoạt động của bãi rác đã thải ra môi trường một lượng lớn nước thải
chứa hàm lượng các chất hữu cơ, dinh dưỡng, kim loại nặng cao gây ô nhiễm nguồn
nước, huỷ diệt hệ thuỷ sinh trong môi trường nước, tạo điều kiện cho vi khuẩn, ruồi,
muỗi phát triển mạnh là nguyên nhân gây bệnh hiểm nghèo, ảnh hưởng đến sức khoẻ
con người và động vật, cây cối xung quanh bãi rác và dọc đường nước chảy kém phát
triển và ít phong phú về chủng loại.
2. Tìm hiểu, nghiên cứu đề tài: '' Nghiên cứu hiệu quả xử lý nước thải sinh hoạt
bằng hệ rễ thực vật kết hợp với vật liệu lọc "
- Phương pháp xử lý nước thải bằng rễ cây là phương pháp dựa trên sự tác dụng đồng
thời giữa rễ, cây và các vi sinh vật tập trung quanh rễ.
- Loại cây ưu điểm nhất cho phương pháp này là lau sậy:
+ Có cơ cấu chuyển oxy không khí ở bên trong thân cây cho tới tận rễ. Quá trình
này cũng hoạt động trong giai đoạn tạm ngừng sinh trưởng của cây.
+ Oxy được rễ thải ra vào khu vực xung quanh tạo môi trường thuận lợi cho vi sinh
vật hiếu khí và yếm khí phát triển để phân huỷ các chất bẩn của nước thải và sử dụng
cho quá trình phân huỷ hoá học.
+ Hệ sinh vật xung quanh rễ của chúng vô cùng phong phú, có thể phân huỷ các
chất hữu cơ hấp thụ kim loại nặng trong nhiều loại nước thải khác nhau.
+ Rễ và toàn bộ cây lau sậy có thể sống được trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt
nhất. Rất thích nghi ở những vùng đất nóng ẩm.
- Bãi lọc ngầm trồng cây dòng chảy thảng đứng có nhiều ưu điểm như điều kiện hiếu
khí trong lớp vật liệu lọc tốt hơn, nâng cao hiệu suất quá trình phân huỷ sinh học các
hợp chất hữu cơ, xử lý được chất dinh dưỡng như Nitơ nhờ quá trình nitrat hoá - khử
nitrat, loại bỏ được các vi sinh vật gây bệnh trong nước thải, tốn ít diện tích, hiệu suất
xử lý cao,
Bài dự thi “Dự án xanh Sony” http://www.ebook.edu.vn
Nhóm sinh viên Khoa Môi Trường-ĐH Bách Khoa ĐN Trang
12
Từ những lý do trên, bãi lọc ngầm trồng cây dòng chảy thẳng đứng là đối tượng được
lựa chọn để thực hiện dự án
Nỉåïc thi
Nỉåïc thi tháúm
O
2
O
2
O
2
Nỉåïc thi ra
Hình 2.1 - Bãi lọc ngầm dòng chảy thẳng đứng
3. Công nghệ xử lý nước rác lựa chọn
Nước rỉ rác từ bãi rác chảy trực tiếp vào hồ 1, tại đây nứơc rỉ rác sẽ đựơc lưu
với thời gian lâu (có thể từ một tháng đến vài tháng phụ thuộc vào lượng nước mưa và
lượng nước rỉ rác) và sẽ được làm sạch bằng quá trình sinh học tự nhiên. Sau thời gian
lưu lại hồ1, nồng độ chất bẩn trong nước rỉ rác đã giảm( về mùa hè, BOD
5
có thể giảm
đến 80%, về mùa đông hiệu quả làm sạch sẽ thấp hơn. Nứơc từ hồ1 sẽ tự chảy vào bể
gom và được bơm sang hồ 2 để xử lý tiếp.
Hồ 2 là hồ sinh học hiếu khí nhân tạo, oxy cung cấp cho hồ bằng các biện pháp
cưỡng bức( thiệt bò khuyâý trộn, khí nén, ejectơ ) Tại hồ 2, nước rỉ rác sẽ được xử lý
tiếp bằng quá trình xử lý sinh học hiếu khí. Nước thải trong hồ được xáo trộn gần như
hoàn toàn, các vùng chết trong hồ giảm. Hồ được cung cấp oxy đầy đủ điều kiện tiếp
xúc giữa các chất bẩn - oxy - vi khuẩn tăng lên. Nước rỉ rác sau khi đựợc xử lý tại hồ
Nước rỉ rác
Hồ số 1 Hồ số 2 Hồ số 3
Bãi lọc
ngầm
Sông Phú
Lộc
Bài dự thi “Dự án xanh Sony” http://www.ebook.edu.vn
Nhóm sinh viên Khoa Môi Trường-ĐH Bách Khoa ĐN Trang
13
sinh học hiếu khí (hồ 2) sẽ tự chảy sang hồ 3 (hồ sinh học tuỳ tiện) và sẽ được xử lý
tiếp bằng các quá trình sinh học tự nhiên.
Sau khi nước rỉ rác đã được xử lý tại hồ 3 sẽ tự chảy vào bãi lọc ngầm để xử lý
tiếp trước khi xả vào nguồn tiếp nhận.
Trong các hồ sinh học, các loại vi khuẩn gây bệnh, trứng gun sán được tiêu diệt nhờ
các loại tảo, vi khuẩn dò dưỡng. Với thời gian nước lưu lại trong hồ lâu, phần lớn vi
khuẩn gây bệnh cũng sẽ bò tiêu diệt bởi các tia cực tím của ánh sáng mặt trời. Ngoài
ra, nước rỉ rác đã được xử lý tại hồ 3 sẽ được lọc qua bãi lọc ngầm trước khi thải ra
môi trường nên các chỉ tiêu ô nhiễm sẽ được tiếp tục xử lý. Mặt khác, đoạn đường di
chuyển của nước rỉ rác từ bãi lọc ngầm ra đến sông Phú Lộc cũng làm nồng độ các
chất ô nhiễm trong nước rác cũng sẽ được giảm đi thêm một phần.
4. Liên hệ với Công Ty Môi Trường Đô Thò Thành phố Đà Nẵng để xin đòa điểm
triển khai dự án. ( phụ lục1)
5. Triển khai, xây dựng dự án vào bãi rác Khánh Sơn
- Quy hoạch mặt bằng, xây dựng bãi lọc ngầm.
- Tiến hành phân tích chất lượng mẫu nước đầu vào tại Phòng thí nghiệm Khoa.
- Vận hành, theo dõi chất lượng nước đầu ra.
6. Tính toán kinh phí dự án
7. Tham gia ý kiến cộng đồng sau khi triển khai dự án “ Ứng dụng hệ rể thực vật
kết hợp với vật liệu lọc để xử lý nước rỉ rác tại bãi rác Khánh Sơn “
- Ý kiến của người dân sống xung quanh khu vực Bãi rác Khánh Sơn (phụ lục 2&3)
- Ý kiến của Công Ty Môi Trường Đô Thò Thành phố Đà Nẵng (phụ lục 4)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét